Phát biểu tại sự kiện, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, xây dựng Phú Quốc trở thành “đơn vị kiểu mẫu về an ninh, trật tự và văn minh đô thị”, hướng đến môi trường sống an toàn, hiện đại, xanh, sạch, đẹp cho người dân và du khách. Yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Phú Quốc được lựa chọn đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.
Quá trình phát triển nhanh về du lịch, dịch vụ, xây dựng và hạ tầng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý dân cư, bảo đảm trật tự đô thị, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy và phòng ngừa các loại tội phạm.
Vì vậy, bảo đảm an ninh, trật tự không thể chỉ được xem là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng. Đây phải là kết quả của sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và từng người dân trong việc chấp hành pháp luật, phát hiện nguy cơ, giải quyết mâu thuẫn từ cơ sở và xây dựng môi trường sống văn minh.
Thực tiễn tại Phú Quốc đã xuất hiện những mô hình huy động người dân tham gia bảo vệ an ninh, trật tự, trong đó có mô hình đội tàu, thuyền bảo vệ an ninh, trật tự trên biển. Việc duy trì và nhân rộng những mô hình phù hợp với đặc điểm địa bàn biển, đảo sẽ góp phần củng cố thế trận an ninh nhân dân, hỗ trợ lực lượng chức năng quản lý địa bàn ngay từ cơ sở.
An sinh xã hội góp phần giữ vững ổn định
Một đô thị an toàn không chỉ được đánh giá bằng số lượng lực lượng bảo vệ hay hệ thống giám sát, mà còn phụ thuộc vào mức độ ổn định của đời sống dân cư. Khi người dân có nơi ở phù hợp, việc làm ổn định và khả năng tiếp cận các dịch vụ giáo dục, y tế, giao thông, nguy cơ phát sinh những vấn đề xã hội cũng có điều kiện được hạn chế.
Từ góc độ đó, chính sách nhà ở xã hội có mối liên hệ trực tiếp với yêu cầu bảo đảm an sinh và quản trị đô thị. Nhà ở không chỉ là tài sản vật chất, mà còn là nền tảng để hình thành cộng đồng dân cư ổn định, tăng cường sự gắn kết xã hội và nâng cao trách nhiệm của người dân đối với địa bàn cư trú.
Chiều 2/8, UBND đặc khu Phú Quốc phối hợp với nhà đầu tư tổ chức lễ khởi động chương trình phát triển nhà ở xã hội và hạ tầng đô thị tại Khu đô thị An Thới. Theo kế hoạch được công bố, chương trình hướng tới phát triển khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 40.000 tỷ đồng.
Chương trình được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân, người lao động, chuyên gia và các hộ gia đình chịu ảnh hưởng trong quá trình triển khai những công trình phục vụ APEC 2027.
Định hướng phát triển không gian ở còn gắn với trường học, cơ sở y tế, công viên và các tiện ích công cộng, qua đó từng bước hình thành môi trường sinh sống lâu dài thay vì chỉ giải quyết nhu cầu lưu trú trước mắt.
Đáng chú ý, quy mô 50.000 căn là định hướng của chương trình phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Việc triển khai từng dự án, từng khu vực cụ thể phải tiếp tục tuân thủ các quy định về quy hoạch, đầu tư, đất đai, xây dựng, nhà ở, bảo vệ môi trường và lựa chọn đối tượng thụ hưởng.
Bảo đảm quyền lợi người dân trong quá trình tái định cư
Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ các công trình, yêu cầu quan trọng là bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi. Chính quyền đặc khu Phú Quốc cho biết công tác bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư sẽ được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm quyền lợi của người dân.
Cam kết này cần được cụ thể hóa bằng phương án rõ ràng về giá bồi thường, điều kiện hỗ trợ, địa điểm tái định cư, chất lượng hạ tầng và thời điểm bàn giao nơi ở mới. Người dân cần được cung cấp đầy đủ thông tin, được đối thoại và thực hiện quyền kiến nghị, khiếu nại theo quy định pháp luật.
Trong quá trình chuẩn bị APEC 2027, tiến độ là yêu cầu quan trọng, nhưng không thể tách rời chất lượng và sự đồng thuận xã hội. Một dự án chỉ thực sự tạo ra giá trị lâu dài khi người dân bị ảnh hưởng có điều kiện ổn định cuộc sống, sinh kế và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu tại nơi ở mới.
Việc phát triển nhà ở xã hội, vì thế, không nên chỉ được nhìn nhận như một giải pháp hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Đây cần là một bộ phận của chính sách phát triển đô thị bao trùm, trong đó người lao động, người thu nhập thấp và các đối tượng đủ điều kiện có cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp với khả năng tài chính.
Tạo nền tảng thu hút nguồn nhân lực
Quá trình mở rộng hạ tầng, dịch vụ và du lịch tại Phú Quốc dự kiến kéo theo nhu cầu lớn về lao động trong các lĩnh vực xây dựng, vận tải, thương mại, lưu trú, y tế, giáo dục và quản lý đô thị. Tuy nhiên, khả năng thu hút và giữ chân người lao động phụ thuộc đáng kể vào chi phí sinh hoạt và điều kiện nhà ở.
Trong điều kiện giá thuê nhà tại các địa bàn du lịch thường tạo áp lực lớn đối với người lao động, việc hình thành quỹ nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê với mức chi phí phù hợp có thể giúp giảm gánh nặng an cư, tạo điều kiện để người lao động gắn bó lâu dài với địa phương.
Đây cũng là yếu tố cần thiết để Phú Quốc xây dựng một thị trường lao động ổn định, đáp ứng yêu cầu vận hành các công trình, dịch vụ và hoạt động đối ngoại trong thời gian diễn ra APEC 2027. Sau sự kiện, nguồn nhân lực này tiếp tục phục vụ mục tiêu phát triển đô thị, kinh tế biển và du lịch chất lượng cao.
Tuy nhiên, để chính sách đạt hiệu quả, địa phương cần công khai tiêu chí tiếp cận nhà ở, kiểm soát đúng đối tượng, ngăn chặn hành vi trục lợi chính sách và hạn chế tình trạng chuyển nhượng, cho thuê lại trái quy định. Quản lý nhà ở xã hội minh bạch cũng là một nội dung quan trọng trong xây dựng trật tự, kỷ cương đô thị.
Phát triển hạ tầng phải đồng bộ với quản trị đô thị
APEC 2027 mang đến cơ hội để Phú Quốc cải thiện kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và quảng bá hình ảnh trên trường quốc tế. Song giá trị lâu dài của quá trình chuẩn bị không chỉ nằm ở những công trình được hoàn thành trước thời điểm diễn ra sự kiện.
Điều quan trọng hơn là Phú Quốc có thể hình thành được một mô hình quản trị đô thị hiện đại, trong đó phát triển kinh tế đi đôi với bảo đảm quốc phòng, an ninh; đầu tư hạ tầng gắn với an sinh xã hội; thu hút doanh nghiệp đồng hành với bảo vệ quyền lợi người dân; còn chuyển đổi số phải hỗ trợ quản lý dân cư, giao thông, môi trường và cung cấp dịch vụ công.
Định hướng xây dựng Phú Quốc kiểu mẫu về an ninh, trật tự vì thế cần được triển khai bằng những tiêu chí cụ thể, có khả năng đo lường và giám sát. Bên cạnh nâng cao năng lực của lực lượng chức năng, địa phương cần chú trọng hệ thống chiếu sáng, camera giám sát tại khu vực công cộng, quản lý cơ sở lưu trú, phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn và cơ chế tiếp nhận phản ánh của người dân, du khách.
Đối với các khu nhà ở mới, yêu cầu về an ninh, an toàn phải được tích hợp ngay từ khâu quy hoạch. Không gian ở cần có hạ tầng giao thông thuận lợi, lối thoát hiểm, hệ thống phòng cháy, chữa cháy, khu sinh hoạt cộng đồng, trường học, cơ sở y tế và dịch vụ thiết yếu.
Hướng tới một Phú Quốc an toàn, văn minh và đáng sống
Xây dựng Phú Quốc trở thành đơn vị kiểu mẫu về an ninh, trật tự không phải là mục tiêu tách biệt với phát triển kinh tế – xã hội. Ngược lại, an ninh, an sinh và chất lượng đô thị là ba trụ cột có quan hệ chặt chẽ, cùng tạo nên môi trường đầu tư ổn định và cuộc sống bền vững cho người dân.
Chương trình phát triển khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, khi được triển khai đúng pháp luật, công khai và phù hợp với nhu cầu thực tế, có thể đóng góp quan trọng vào quá trình ổn định dân cư, hỗ trợ tái định cư và thu hút nguồn nhân lực cho đặc khu.
Hướng tới APEC 2027, Phú Quốc đứng trước cơ hội lớn để nâng cấp toàn diện hạ tầng và năng lực quản trị. Thành công không chỉ được đo bằng tiến độ công trình hay quy mô đầu tư, mà còn bằng sự bình yên của địa bàn, mức độ đồng thuận của người dân và khả năng tạo dựng một môi trường sống an toàn, văn minh, đáng sống trong nhiều năm sau sự kiện.
