Tuy nhiên, tại Văn bản số 9051/STNMT-XDCT ngày 16/07/2026 của Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình (Văn bản số 9051) trả lời Tạp chí điện tử Việt - Đức trao đổi thông tin liên quan đến việc triển khai dự án, trong đó có việc huỷ thầu Gói thầu số 09: Gói thầu bảo hiểm thuộc Dự án cải tạo cảnh quan, chỉnh trang đô thị hai bờ sông Vân đoạn từ cầu Vũng Trắm đến Cầu Yên), thành phố Hoa Lư (Gói thầu số 9) còn nhiều khía cạnh cần được làm rõ để các thông tin về dự án này đến với các doanh nghiệp được minh bạch hơn, đầy đủ hơn, từ đó phát huy tối đa năng lực, kinh nghiệm, lợi thế cạnh tranh của từng doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ.
Huỷ thầu dã đúng quy định pháp luật?
Đề tìm hiểu lý do, căn cứ pháp lý để Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình huỷ thầu Gói thầu số 9 và trách nhiệm của các bên liên quan, Tạp chí điện tử Việt - Đức đã có Văn bản số 045/CV-TCVĐ. Tuy nhiên, thay vì làm rõ căn cứ pháp lý theo quy định pháp luật đấu thầu, nôi dung tại Văn bản số 9051, nôi dung trên không được Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình làm rõ mà chỉ làm rõ về thời điểm huỷ thầu.
Cụ thể, liên quan đến việc huỷ thầu đối với Gói thầu số 9, Văn bản số 9051 của Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình do ông Bùi Xuân Diệu - Phó Giám đốc Sở khẳng định như sau: quyết định huỷ thầu được ban hành trước thời điểm đóng/mở thầu gói thầu khi chưa có kết quả lựa chọn nhà thầu và chưa phát sinh hợp đồng. Kể từ khi huỷ thầu, E-HSMT không tiếp tục được sử dụng, các nội dung có liên quan đã được rà soát, xủ lý theo đúng quy định pháp luật.
Theo Luật sư Lưu Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Luật ABLINCOLN, hủy thầu được hiểu là biện pháp để xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đấu thầu và các quy định khác có liên quan đối với các cá nhân và tổ chức khi tham gia hoạt động đấu thông qua quyết định hủy thầu.
Cũng theo Luật sư Tuấn, để tránh trường hợp một số chủ đầu tư tuỳ tiện huỷ thầu, Điều 17 Luật Đấu thầu 2023 đã quy định rõ các trường hợp hủy thầu được thực hiện đối với việc lựa chọn nhà thầu gồm tất cả hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu và hồ sơ đề xuất mà không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu và hồ sơ yêu cầu; Thay đổi về mục tiêu, phạm vi đầu tư tại quyết định đầu tư đã được phê duyệt dẫn đến làm thay đổi về khối lượng công việc, tiêu chuẩn đánh giá đã được ghi trong hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu và hồ sơ yêu cầu; Hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu và hồ sơ yêu cầu không tuân thủ quy định tại Luật đầu tư và quy định khác của pháp luật liên quan dẫn đến việc nhà thầu được lựa chọn không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu; Nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định ở Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 và Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu hiện hành dẫn đến làm sai lệch về kết quả lựa chọn nhà thầu.
Ngoài ra, khoản 4 Điều 17 quy định, các tổ chức, cá nhân vi phạm quy định pháp luật dẫn đến huỷ thầu theo quy định tại các điểm c, d,đ khoản 1 và các điểm c, d, đ khoản 2 Điều 17 phải đền bù chi phí cho các bên liên quan.
Theo Luật sư Tuấn, Luật Đấu thầu quy định cụ thể các trường hợp được hủy thầu để tránh sự tùy tiện hoặc lợi dụng hủy thầu vì những mục đích khác. Tất cả các trường hợp hủy thầu không thuộc Điều 17 Luật Đấu thầu đều là vi phạm pháp luật về đấu thầu và cần phải có sự xem xét, xử lý của người có thẩm quyền.
Với nội dung phản hồi tại Văn bản số 9051, dự luận có lý do đặt câu hỏi về tính minh bạch và trách nhiệm của người đứng đầu đối với việc thực hiện một dự án đầu tư quan trọng của tỉnh Ninh Bình cũng như nguyên nhân huỷ thầu Gói thầu số 9 vẫn đang là một ẩn số chưa có lời giải thích thoả đáng từ phía cơ quan chức năng của tỉnh Ninh Bình.
Trong khi đó, một chuyên gia trong lĩnh vực đấu thầu cho rằng, cần phải tránh sự tùy tiện hủy thầu. Chẳng hạn như trường hợp chỉ có 1 nhà thầu tham dự, pháp luật đấu thầu đã quy định cụ thể về xử lý tình huống, có thể cho phép gia hạn nhằm tăng thêm số lượng nhà thầu nộp hồ sơ hoặc mở thầu ngay. Đây không phải là lý do phù hợp để hủy thầu. Đối với những gói thầu hủy thầu, phải xem xét trách nhiệm của các bên liên quan để đền bù thiệt hại.
Một điểm rất đáng chú ý, trong quá trình tham dự thầu Gói thầu số 9, nhà thầu Công ty Bảo Việt Hà Nam kiến nghị về tiêu chuẩn đánh giá Hồ sơ dự thầu có nội dung không hợp lý. Đây cũng là một trong những khía cạnh được Tạp chí điện tử Việt - Đức đề cập tại văn bản trao đổi thông tin với Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình, trong đó, hồ sơ mới thầu có quy định nhà thầu phải đáp ứng có hệ thống quản lý chất lượng đạt tiêu chuẩn ISO 9001:2015 đã phù hợp với tính chất, quy mô gói thầu bảo hiểm và tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu quy định tại Mẫu hồ sơ mời thầu gói thầu phi tư vấn do cấp có thẩm quyền ban hành không? Tuy nhiên, Văn bản số 9051 của Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình cũng không cung cấp được căn cứ pháp lý, yêu cầu kỹ thuật của gói thầu khi quy định tiêu chuẩn ISO 9001:2015 tại hồ sơ mời thầu Gói thầu số 9 mà chỉ cung cấp, giới thiệu phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu quy định tại hồ sơ mời thầu.
Đáng chú ý, căn cứ Thông tư Số: 195/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính ngày ngày 17/12/2014 hướng dẫn, đánh giá, xếp loại doanh nghiệp bảo hiểm (Thông tư số 195), (đây cũng là văn bản được Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình viễn dẫn khi trả lời kiến nghị nhà thầu về căn cứ xây dựng tiêu chuẩn đánh giá năng lực tài chính của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ) không yêu cầu doanh nghiệp phải đạt tiêu chuẩn ISO 9001:2015 được quy định tại Hồ sơ mời thầu của Gói thầu số 9.
Theo Thông tư 195, việc đánh giá năng lực tài chính của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ được thể hiện ở các nội dung gồm Nhóm chỉ tiêu đánh giá về khả năng thanh toán, dự phòng nghiệp vụ và hiệu quả hoạt động kinh doanh bảo hiểm được đánh giá trên cơ sở biên độ của từng chỉ tiêu, Nhóm chỉ tiêu đánh giá về hoạt động nghiệp vụ bảo hiểm, Nhóm chỉ tiêu đánh giá về vốn, chất lượng tài sản và đầu tư tài chính, Nhóm chỉ tiêu đánh giá về quản trị doanh nghiệp và minh bạch thông tin.
Được biết trước đó, Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình đã từng tổ chức đấu thầu Gói thầu số 11: Bảo hiểm công trình xây dựng thuộc Nâng cấp hệ thống thủy lợi 8 xã miền núi phía Đông Bắc huyện Nho Quan và kè chống sạt lở sông Chanh và Gói thầu Bảo hiểm công trình thuộc Dự án Cụm công trình thủy lợi Nam sông Vân. Đây đều là những gói thầu có quy mô và tính chất phù hợp với năng lực và kinh nghiệm của phần đông các doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ trong nước có thể tham dự.
Đến sự thiếu hấp dẫn của các dự án do Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình là chủ đầu tư?
Thống kế một số gói thầu xây lắp, phi tư vấn do Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình là chủ đầu tư, có thể thấy mức độ tham gia của các doanh nghiệp còn rất khiếm tốn. Ngay đối với Gói thầu xây lắp chính của Dự án cải tạo cảnh quan, chỉnh trang đô thị hai bờ sông Vân đoạn từ cầu Vũng Trắm đến Cầu Yên), thành phố Hoa Lư là Gói thầu số 03: Thiết kế và xây lắp (EC), măc dù đã được áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước nhưng cũng chỉ có duy nhất nhà thầu liên danh Sông Vân – Hoa Lư tham dự thầu và trúng thầu với giá trúng 709.946.981.000 VNĐ.
Trước đó, Gói thầu số 3: Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án Xử lý sạt trượt mái đê phía sông đoạn từ K126+550 - K126+590 đê hữu Hồng, thị xã Duy Tiên, nhà thầu CÔNG TY TNHH ĐÔNG PHƯƠNG cũng là nhà thầu duy nhất tham dự thầu và trúng thầu với giá trúng thầu 2.304.928.000 VNĐ.
Tương tự, tại Gói thầu số 3: Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án Xử lý sạt trượt mái đê phía sông đoạn từ K154+236-K154+280 đê hữu Hồng thuộc địa bàn xã Tiến Thắng, huyện Lý Nhân, nhà thầu CÔNG TY TNHH HÒA BÌNH là nhà thầu duy nhất tham dự thầu và trúng thầu 2.569.880.000 VNĐ.
Trong lĩnh vực phi tư vấn, hiện tượng chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự và trúng thầu các dự án dó do Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình là chủ đầu tư tổ chức đấu thầu rộng rãi cũng thường xuyên diễn ra.
Đơn cử như với Gói thầu số 11: Bảo hiểm công trình xây dựng thuộc Dự án Nâng cấp hệ thống thủy lợi 8 xã miền núi phía Đông Bắc huyện Nho Quan và kè chống sạt lở song Chanh, mặc dù, gói thầu áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu đấu thầu rộng rãi trong nước nhưng đến thời điểm đóng thầu, nhà thầu liên danh PVI - PTI – PJICO là nhà thầu duy nhất tham dự thầu và trúng thầu với mức giá 5.439.000.000 VNĐ.
Tương tự, đối với Gói thầu Thuê dịch vụ thực hiện nhiệm vụ “Số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính còn hiệu lực đang lưu trữ tại Sở Tài nguyên và Môi trường”thuộc Dự toán Thuê dịch vụ thực hiện nhiệm vụ “Số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính còn hiệu lực đang lưu trữ tại Sở Tài nguyên và Môi trường” được tổ chức đấu thầu rộng rãi trong nước, nhà thầu CÔNG TY CỔ PHẦN LƯU TRỮ AN HƯNG cũng là nhà thầu duy nhất tham dự gói thầu trên và cũng được Sở Nông Nghiệp và Môi trường Ninh Bình phê duyệt trúng thầu với giá trúng thầu 4.093.900.000 VNĐ.
Chỉ thị số 03/CT-BKHĐT do Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính) ban hành nhằm chấn chỉnh công tác đấu thầu, tăng cường hiệu lực, hiệu quả và đẩy lùi tình trạng tiêu cực, vi phạm trong đấu thầu trong đó, đề nghị Đề nghị các Bộ, ngành, địa phương và Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước thường xuyên giám sát việc triển khai đấu thầu qua mạng tại các tổ chức, đơn vị trong phạm vi quản lý của mình. Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với những gói thầu chỉ có duy nhất 01 nhà thầu tham dự và xử lý nghiêm chủ đầu tư, bên mời thầu và các bên liên quan nếu phát hiện hành vi vi phạm, không đảm bảo cạnh tranh trong đấu thầu.
Theo Theo Luật sự Lưu Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Luật ABLINCOLN, mục đích của hồ sơ mời thầu là cung cấp thông tin chi tiết về yêu cầu của dự án, từ đó các nhà thầu có thể lập đề xuất và báo giá cạnh tranh. Hồ sơ mời thầu không chỉ là phương tiện để thông báo về các cơ hội dự thầu mà còn là công cụ để đảm bảo rằng các đề xuất nhận được sẽ đáp ứng đúng yêu cầu và tiêu chuẩn của dự án. Hồ sơ mời thầu là căn cứ để nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu và bên mời thầu đánh giá, lựa chọn nhà thầu phù hợp nhất..Hồ sơ mời thầu đóng vai trò quan trọng trong quá trình đấu thầu, cụ thể:cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác về dự án/gói thầu cho nhà thầu.,đảm bảo sự công bằng, cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu.,giúp chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu phù hợp nhất cho dự án,góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công.
Thông tin của Tạp chí điện tử Việt - Đức thu thập được, Dự án cải tạo cảnh quan, chỉnh trang đô thị hai bờ sông Vân, phường Vân Giang được bố trí ngân sách tỉnh trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn giai đoạn 2026-2030. Ngày 1/11/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình đã ban hành Quyết định số 1157/QĐ-SNNMT phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu của Dự án. Theo đó, tổng giá gói thầu của dự án được bố trí 726.249.295.000 VNĐ trên tổng mức đầu tư dự án được duyệt 900.000.000.000 VND.
Quy mô đầu tư gồm các hạng mục: Nạo vét thanh thải lòng dẫn chiều dài theo mặt bằng tim sông khoảng 3.080m; chiều rộng nạo vét đáy sông 30-140m; Kè gia cố chống sạt lở hai bên bờ sông (bờ hữu dài 3.008m; bờ tả dài 2.518m) kết cấu dạng tường kè dự ứng lực; Đắp mở rộng và gia cố mặt hai bên bờ sông thành đường quản lý và giao thông dân sinh (bờ hữu dài 3.025m; bờ tả dài 2.232m), kết cấu mặt đường bằng bê tông nhựa và cấp phối đá dăm theo từng đoạn; Trồng cây xanh cảnh quan hai bên bờ sông và xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật trên tuyến.
Tạp chí điện tử Việt - Đức sẽ tiếp tục thông tin chuyên sâu về những bất thường xung quanh việc tổ chức đấu thầu tại nhiều dự án do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình là chủ đầu tư nhắm cung cấp thông tin khách quan, minh bạch tới đông đảo doanh nghiệp trong những bài viết sắp tới.
