Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Nghị quyết số 282/NQ-CP ngày 22/9/2026 ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 51-KL/TW ngày 17/6/2026 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới. Thông tin về nghị quyết được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Hệ thống văn bản Chính phủ.
Kế hoạch hành động nhằm cụ thể hóa các quan điểm, tổ chức thực hiện đầy đủ, đồng bộ, nhất quán các nhiệm vụ được nêu tại Kết luận số 51-KL/TW; xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm, trách nhiệm của các bộ, cơ quan liên quan và địa phương để tổ chức triển khai, kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện.
Mục tiêu đặt ra là hiện thực hóa định hướng đưa sở hữu trí tuệ trở thành yếu tố cốt lõi để tự chủ chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh thương mại quốc tế, góp phần bảo vệ an ninh và nâng cao vị thế quốc gia trong tình hình mới. Kế hoạch cũng yêu cầu nâng cao nhận thức, trách nhiệm và quyết tâm của các bộ, cơ quan, địa phương, cơ quan, tổ chức, đơn vị, nhất là người đứng đầu, trong việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra.
Xây dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo
Một trong những nhiệm vụ ưu tiên là quán triệt, nâng cao nhận thức về vai trò chiến lược của sở hữu trí tuệ, qua đó xây dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo. Các bộ, cơ quan liên quan và địa phương được yêu cầu tổ chức quán triệt, phổ biến nội dung Nghị quyết 282/NQ-CP cùng các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Kế hoạch đặt ra yêu cầu nghiên cứu, xây dựng lộ trình lồng ghép nội dung về sở hữu trí tuệ vào chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Cùng với đó là tăng cường kiểm soát tình trạng sao chép, đạo văn trong hoạt động học thuật tại các cơ sở giáo dục, nhất là cơ sở giáo dục đại học; xây dựng và triển khai Chương trình nâng cao năng lực sở hữu trí tuệ trong hệ thống các cơ sở giáo dục đại học.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ
Chính phủ xác định việc hoàn thiện thể chế, xây dựng hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ hiện đại, đồng bộ là nhiệm vụ quan trọng. Theo đó, các cơ quan liên quan sẽ nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản pháp luật có liên quan.
Một nội dung đáng chú ý là rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định của pháp luật dân sự về giao dịch bảo đảm đối với quyền sở hữu trí tuệ, tạo thuận lợi cho huy động vốn, đầu tư, góp vốn và phát triển doanh nghiệp trên cơ sở quyền sở hữu trí tuệ được sử dụng làm tài sản bảo đảm.
Kế hoạch cũng yêu cầu nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục tố tụng rút gọn hoặc thủ tục đặc thù đối với các vụ việc liên quan đến sở hữu trí tuệ, nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp dân sự.
Phát triển hệ sinh thái và thị trường quyền sở hữu trí tuệ
Kế hoạch hành động hướng tới thúc đẩy sự phát triển đồng bộ của hệ sinh thái sở hữu trí tuệ, trong đó chú trọng phát triển thị trường quyền sở hữu trí tuệ và nâng cao năng lực của doanh nghiệp.
Chính phủ đặt nhiệm vụ xây dựng, trình ban hành và tổ chức triển khai chương trình quốc gia về phát triển sở hữu trí tuệ nhằm nâng cao năng lực sở hữu trí tuệ quốc gia. Cùng với đó là rà soát cơ chế định giá quyền sở hữu trí tuệ, đề xuất các giải pháp tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại hóa các quyền này.
Việc phát triển thị trường quyền sở hữu trí tuệ được đặt trong mối liên hệ với khả năng khai thác, chuyển giao và thương mại hóa tài sản trí tuệ, góp phần nâng cao năng lực của doanh nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số
Trước sự phát triển nhanh của môi trường số, Kế hoạch hành động đặt yêu cầu tăng cường và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt đối với các hành vi xâm phạm trên không gian số.
Theo đó, sẽ ứng dụng công nghệ có chức năng giám sát, tự động phát hiện và cảnh báo sớm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Công tác kiểm tra việc chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ tại cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục cũng được tăng cường, qua đó kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm theo quy định.
Kế hoạch đồng thời đặt nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất xây dựng cơ chế tài phán chuyên sâu về sở hữu trí tuệ nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong giải quyết tranh chấp thuộc lĩnh vực này.
Hiện đại hóa quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ
Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, Chính phủ yêu cầu xây dựng Đề án kiện toàn mô hình tổ chức cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ theo hướng tập trung, thống nhất, hiệu lực, hiệu quả và hiện đại.
Cùng với kiện toàn tổ chức là xây dựng đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ; đầu tư hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành về sở hữu trí tuệ.
Các nhiệm vụ này nhằm tạo nền tảng quản lý đồng bộ, nâng cao năng lực thực thi và đáp ứng yêu cầu phát triển của lĩnh vực sở hữu trí tuệ trong bối cảnh mới.
Kiểm soát rủi ro, bảo đảm an ninh công nghệ và dữ liệu
Kế hoạch hành động cũng gắn công tác sở hữu trí tuệ với yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia về công nghệ, dữ liệu và bí mật kinh doanh. Trong đó, các cơ quan liên quan phải triển khai kiểm soát, phòng ngừa và ngăn chặn việc chuyển giao công nghệ trái phép ra nước ngoài.
Công tác kiểm soát rủi ro trong sở hữu trí tuệ được nâng cao, đồng thời thực hiện kiểm soát, cảnh báo và kịp thời phát hiện các đối tượng có dấu hiệu gian lận về sở hữu trí tuệ xuyên biên giới.
Đẩy mạnh hội nhập quốc tế có chọn lọc
Một nhiệm vụ khác được đặt ra là đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng, có chọn lọc về sở hữu trí tuệ. Theo đó, các bộ, cơ quan liên quan và địa phương xây dựng đề án hội nhập quốc tế về sở hữu trí tuệ, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu nâng cao năng lực sở hữu trí tuệ quốc gia.
Nghị quyết số 282/NQ-CP là cơ sở để các bộ, cơ quan liên quan và địa phương cụ thể hóa nhiệm vụ, phân định trách nhiệm và tổ chức thực hiện Kết luận số 51-KL/TW, hướng tới xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ đồng bộ từ nhận thức, thể chế, thị trường, bảo vệ quyền đến quản lý nhà nước và hội nhập quốc tế.
