Chuyển tư duy quản lý sang đánh giá kết quả đầu ra
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phạm Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ nhấn mạnh, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý nhà nước, bảo đảm bộ máy tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng của phát triển đất nước.
Cùng với đó, các quy định pháp luật mới tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, mở rộng phương thức huy động và sử dụng nguồn lực cho lĩnh vực này. Đáng chú ý, tư duy quản lý từng bước chuyển từ kiểm soát quy trình, đầu vào sang đánh giá kết quả đầu ra và tác động thực tiễn, đồng thời có cơ chế chấp nhận rủi ro trong hoạt động khoa học và công nghệ.
Theo ông Giang, sự thay đổi này đòi hỏi cơ quan quản lý phải nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, xây dựng cơ chế phù hợp và bảo đảm nguồn lực được sử dụng hiệu quả. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với TP Cần Thơ trong quá trình nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Tham luận tại hội thảo, Ts. Chu Thúc Đạt, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh, yêu cầu phân định rõ trách nhiệm giữa hai cấp trong quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cấp tỉnh giữ vai trò định hướng, xây dựng chính sách, hướng dẫn chuyên môn; cấp xã trực tiếp triển khai nhiệm vụ phù hợp với thẩm quyền và thực tiễn địa phương.
Theo Ts. Chu Thúc Đạt cho biết, trong mô hình chính quyền hai cấp, cần tăng cường đào tạo, hướng dẫn nghiệp vụ, hỗ trợ nguồn lực và chuyển giao mô hình cho cấp xã. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chuyển từ quản lý thủ tục sang chú trọng hiệu quả thực chất, đáp ứng nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.
Tháo gỡ vướng mắc về cơ chế và nguồn lực
Hội thảo được tổ chức nhằm tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp; đồng thời trao đổi, làm rõ những khó khăn trong quá trình triển khai các quy định pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Một trong những nội dung trọng tâm là việc lập dự toán, phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là khâu cần được quan tâm nhằm bảo đảm nguồn lực được bố trí đúng trọng tâm, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và phát huy hiệu quả sau khi triển khai.
Thông qua các ý kiến trao đổi, hội thảo hướng đến nhận diện những bất cập trong quá trình thực hiện, từ đó đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn về cơ chế tài chính, quy trình quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Việc hoàn thiện các khâu này có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, nhất là khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu rõ hơn về trách nhiệm và năng lực thực thi ở cơ sở.
Ông Giang đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi thẳng thắn, chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn và đề xuất những giải pháp có tính khả thi. Các ý kiến tại hội thảo sẽ được tổng hợp để tham mưu lãnh đạo thành phố xem xét, chỉ đạo, góp phần đưa các chủ trương, chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào thực tiễn.
Tham luận tại hội thảo, Ts. Hoàng Thịnh Nhân nhấn mạnh, thương mại hóa không nên là khâu cuối cùng sau khi nghiệm thu đề tài mà cần được tính toán ngay từ giai đoạn xác định bài toán nghiên cứu, với sự tham gia đồng bộ của chính quyền, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Đây là giải pháp khắc phục khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và nhu cầu thực tiễn, nâng cao khả năng ứng dụng, chuyển giao công nghệ và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ.
Ts. Hoàng Thịnh Nhân đề xuất rút ngắn thủ tục phê duyệt nhiệm vụ khoa học và công nghệ, hoàn thiện cơ chế định giá, chia sẻ lợi ích từ thương mại hóa và có chính sách ghi nhận phù hợp đối với đội ngũ tham gia kết nối doanh nghiệp. Đồng thời, cần phát huy nguồn lực sinh viên, tăng cường hợp tác thực chất giữa nhà trường với doanh nghiệp và xây dựng các tổ điều phối theo chuỗi giá trị, góp phần đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Qua đó, TP Cần Thơ hướng đến nâng cao chất lượng quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách và tạo điều kiện để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển của thành phố.
