Ngày 14/10/2026, tại Vùng trồng Thổ Sâm Việt Nam ở thôn Phú Mỹ, xã Tiến Thắng, thành phố Hà Nội, Công ty Cổ phần Nông nghiệp Thổ Sâm Việt Nam tổ chức chương trình khảo sát thực địa và trao đổi về tình hình cây trồng, quy trình canh tác, kiểm định chất lượng và định hướng phát triển sản phẩm. Chuyến công tác tạo dịp để các nhà khoa học thuộc lĩnh vực hóa học, dược liệu và Viện Xạ hiếm cùng doanh nghiệp, tổ chức Hội nghề nghiệp nhìn nhận Vùng nguyên liệu từ góc độ chuyên môn và yêu cầu của sản xuất Nông nghiệp công nghệ cao.
Mở rộng góc nhìn Khoa học từ vùng trồng
Tham gia đoàn có PGS, TS. Nguyễn Văn Tuyến; TS. Vũ Duy Hiển và TS. Nguyễn Quyết Tiến thuộc Viện Hóa học, TS. Đào Anh Hoàng thuộc Viện Dược liệu; TS. Nguyễn Huy Cường thuộc Viện Xạ hiếm. Đại diện doanh nghiệp có Ông Nguyễn Văn Quyết - Giám đốc Công ty. Hội Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa Việt - Đức có Ông Lê Mạnh Hùng - Quyền Chủ tịch Hội, và Ông Phạm Quốc Đông - Phó Chánh Văn phòng Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đào tạo Công nghệ và Chuyển đổi số AVG.
Mở đầu buổi làm việc, các đại biểu khảo sát thực địa và trao đổi về sinh trưởng của cây, nguồn giống, điều kiện canh tác, quy trình chăm sóc và hồ sơ vùng trồng. PGS, TS. Nguyễn Văn Tuyến đại diện nhóm nhà khoa học cho rằng việc đánh giá cần đặt các thông tin về giống, đất, nước, quy trình trồng và chất lượng nguyên liệu trong cùng một hệ thống. Cách tiếp cận liên ngành giúp xác định nội dung nào đã có dữ liệu, nội dung nào cần tiếp tục khảo nghiệm và những tiêu chí nào cần được chuẩn hóa trước khi mở rộng sản xuất Vùng trồng.
Từ góc độ Hóa học và kiểm soát chất lượng, các phép phân tích chỉ có ý nghĩa khi mẫu được lấy theo quy trình phù hợp, có hồ sơ về vị trí, thời điểm và phương thức lấy mẫu, đồng thời kết quả được đối chiếu với tiêu chí áp dụng. TS. Nguyễn Huy Cường lưu ý cần xem xét các chỉ tiêu liên quan đến đất canh tác, nước tưới và nguyên liệu cây trồng để có cơ sở đánh giá chất lượng, an toàn. Tại chương trình, các bên trao đổi định hướng thu thập mẫu và phối hợp kiểm định; kết quả cụ thể cần được xác lập qua quy trình chuyên môn và đơn vị có năng lực phù hợp.
TS. Đào Anh Hoàng cho rằng với cây trồng được định hướng làm nguyên liệu thực phẩm và dược liệu, cần kết nối quy trình canh tác với việc sơ chế, bảo quản và chế biến. Việc nghiên cứu thành phần, đặc tính nguyên liệu và các yêu cầu an toàn cần dựa trên phân tích khoa học; mọi giới thiệu về công dụng hoặc giá trị dược liệu phải phù hợp với kết quả nghiên cứu, kiểm nghiệm và quy định hiện hành.
Số hóa để quản lý minh bạch từng lô trồng
Theo định hướng được trao đổi tại buổi khảo sát, Chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những việc cụ thể: lập nhật ký canh tác điện tử, quản lý mã lô trồng, ghi nhận nguồn giống, điều kiện đất và nước, quá trình chăm sóc, thu hoạch, sơ chế và lưu mẫu. Khi dữ liệu được cập nhật theo một cấu trúc thống nhất, doanh nghiệp và nhóm chuyên môn có thể theo dõi quá trình sản xuất, phát hiện điểm cần kiểm tra và truy xuất thông tin của từng lô nguyên liệu.
Ông Phạm Quốc Đông - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đào tạo Công nghệ và Chuyển đổi số AVG nhận định, mã QR hoặc công cụ truy xuất chỉ hữu ích khi thông tin phía sau được ghi nhận đầy đủ, có căn cứ và được cập nhật. Vì vậy, công nghệ số cần đi cùng kỷ luật ghi chép, quy trình kiểm định, phân quyền cập nhật và lưu trữ dữ liệu. Đây cũng là hướng để kết nối hồ sơ Vùng trồng với đối tác, cơ quan chuyên môn và người tiêu dùng, đồng thời tạo nền tảng cho việc quảng bá sản phẩm có trách nhiệm.
Hội Việt - Đức kết nối doanh nghiệp với chuyên gia
Ông Lê Mạnh Hùng - Quyền Chủ tịch Hội cho biết, Công ty Cổ phần Nông nghiệp Thổ Sâm Việt Nam là doanh nghiệp trực thuộc Hội. Doanh nghiệp đã chủ động tìm hiểu giống, kỹ thuật và vùng trồng; việc các nhà khoa học trực tiếp khảo sát giúp các bên xác định rõ hơn những câu hỏi cần trả lời, dữ liệu cần bổ sung và khâu cần chuẩn hóa. Hội Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa Việt - Đức có thể tiếp tục làm cầu nối, hỗ trợ kết nối chuyên gia, lan tỏa thông tin và giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng của Hội, trên cơ sở hồ sơ và chất lượng được xác minh.
Ông Nguyễn Văn Quyết - Giám đốc Công ty, cho biết doanh nghiệp mong muốn phát triển cây Thổ Sâm Việt Nam theo hướng sử dụng hiệu quả các bộ phận của cây. Lá và thân cây được nghiên cứu để phát triển nguồn rau phục vụ người tiêu dùng; củ được định hướng sơ chế, chế biến thành sản phẩm từ dược liệu. Mục tiêu lâu dài là xây dựng vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu sản xuất sạch, hữu cơ và an toàn, tiến tới hoàn thiện tiêu chuẩn, hồ sơ chứng nhận phù hợp. Khả năng đưa sản phẩm ra thị trường trong nước và xuất khẩu sẽ phụ thuộc vào kết quả kiểm định, tiêu chuẩn chất lượng và các điều kiện pháp lý của từng thị trường.
Từng bước hình thành chuỗi giá trị
Chuyến khảo sát tại xã Tiến Thắng mở thêm cơ hội kết nối giữa nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ. Chặng tiếp theo cần chuyển những trao đổi tại thực địa thành kế hoạch cụ thể: hoàn thiện hồ sơ vùng trồng; thống nhất quy trình lấy mẫu và kiểm định; tiếp tục đánh giá giống, điều kiện canh tác và chất lượng nguyên liệu; thử nghiệm quy trình sơ chế, bảo quản; đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý và truy xuất.
Phát triển cây Thổ Sâm Việt Nam thành Vùng nguyên liệu minh bạch đòi hỏi sự phối hợp bền bỉ giữa nhà khoa học, doanh nghiệp, tổ chức Hội hỗ trợ và công nghệ số, từ khảo nghiệm, kiểm định đến quản lý và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
