Theo số liệu sơ bộ, lạm phát điều chỉnh theo chuẩn của Liên minh châu Âu đạt 2,8% so với cùng kỳ năm trước, tăng mạnh từ mức 2,0% của tháng 2 và trùng khớp với dự báo thị trường. Đáng chú ý, động lực chính của đợt tăng này đến từ giá năng lượng, khi nhóm này ghi nhận mức tăng 7,2% - lần tăng đầu tiên kể từ cuối năm 2023. Diễn biến này gắn liền với căng thẳng leo thang từ Iran, làm gián đoạn nguồn cung và đẩy chi phí đầu vào tăng cao trên diện rộng.
Tuy nhiên, điều đáng quan ngại không nằm ở con số lạm phát hiện tại mà ở cấu trúc của nó. Lạm phát cơ bản - thước đo phản ánh xu hướng giá bền vững hơn - vẫn duy trì ở mức 2,5%, cho thấy áp lực giá nền chưa suy giảm. Theo Ralph Solveen, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Commerzbank, xung đột hiện chưa lan sang các nhóm giá khác, nhưng rủi ro gia tăng là hiện hữu nếu chi phí năng lượng và nguyên liệu tiếp tục leo thang.
Cùng quan điểm, Friedrich Heinemann cho rằng đợt tăng lạm phát hiện tại “chỉ mới là khởi đầu”. Trên thực tế, ngay cả trước khi xảy ra căng thẳng địa chính trị, nền kinh tế Đức đã phải đối mặt với áp lực giá kéo dài trong lĩnh vực dịch vụ - khu vực có tính “dính” cao. Lạm phát dịch vụ duy trì ở mức 3,2% trong ba tháng liên tiếp cho thấy cầu nội địa vẫn đủ mạnh để duy trì đà tăng giá.
Sự kết hợp giữa cú sốc chi phí từ năng lượng và áp lực giá nội tại từ dịch vụ đang tạo ra một cấu trúc lạm phát “hai tầng”, trong đó các yếu tố tạm thời có nguy cơ chuyển hóa thành xu hướng dài hạn. Theo Claus Vistesen, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực đồng euro tại Pantheon Macroeconomics, rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở các tác động thứ cấp: chi phí vận tải tăng, giá hàng hóa leo thang, và chuỗi cung ứng tiếp tục bị bóp méo.
Không dừng lại ở đó, những gián đoạn trong nguồn cung phân bón - một yếu tố ít được chú ý nhưng có độ trễ cao - có thể đẩy giá thực phẩm tăng trong các quý tới. Điều này hàm ý rằng áp lực lạm phát sẽ không chỉ tập trung ở năng lượng mà còn lan sang các nhóm hàng thiết yếu, làm xói mòn sức mua của người tiêu dùng.
Tín hiệu từ khu vực doanh nghiệp càng củng cố thêm kịch bản này. Khảo sát của Ifo Institute công bố ngày 30/3 cho thấy kỳ vọng tăng giá đang gia tăng rõ rệt, với chỉ số dự báo giá nhảy vọt lên 25,3 điểm từ mức 20,3 điểm của tháng trước. Theo Klaus Wohlrabe, chi phí sản xuất và vận chuyển cao hơn sẽ tiếp tục được chuyển hóa vào giá bán, tạo áp lực trực tiếp lên lạm phát tiêu dùng.
Trong bối cảnh đó, thị trường tài chính đã bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng chính sách. Các nhà đầu tư hiện dự báo khả năng có ít nhất hai đợt tăng lãi suất trong năm 2026, với lần đầu có thể diễn ra ngay trong quý II. Đây là phản ứng mang tính “phòng ngừa sớm”, sau khi các nhà hoạch định chính sách từng bị chỉ trích vì phản ứng chậm trong làn sóng lạm phát giai đoạn 2021-2022.
Rõ ràng, bài toán lạm phát của Đức đang bước sang một giai đoạn mới - phức tạp hơn và khó kiểm soát hơn. Nếu cú sốc năng lượng tiếp tục kéo dài, nguy cơ lạm phát vượt ngưỡng 3% không còn là kịch bản xa vời. Khi đó, nền kinh tế lớn nhất châu Âu sẽ phải đối mặt với một lựa chọn khó khăn: thắt chặt chính sách để kiểm soát giá cả, hay chấp nhận rủi ro suy giảm tăng trưởng để tránh một vòng xoáy lạm phát kéo dài.
Trong mọi kịch bản, một điều đã trở nên rõ ràng: lạm phát không còn là câu chuyện của riêng chính sách tiền tệ, mà ngày càng bị chi phối bởi những biến số địa chính trị ngoài tầm kiểm soát - và đó mới chính là thách thức lớn nhất.
