Tinh thần cầu thị trong xây dựng chính sách
Phát biểu khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 1/7/2026. Luật này là cơ sở pháp lý quan trọng, có phạm vi tác động trên toàn quốc đối với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
“Để triển khai luật, Bộ Tài chính được Thủ tướng giao xây dựng 07 nghị định, trong đó có dự thảo Nghị định quản lý thuế đối với giao dịch liên kết - nhằm cụ thể hóa các quan điểm và mục tiêu của Luật, kế thừa nội dung còn phù hợp và khắc phục vướng mắc thực tiễn”, Lãnh đạo Cục Thuế cho biết.
Trước đó, năm 2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 20/2025/NĐ-CP) về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Qua hơn 5 năm triển khai, Nghị định đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, hoạt động giao dịch liên kết ngày càng phức tạp, vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần tiếp tục hoàn thiện.
Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh, việc hoàn thiện pháp luật về quản lý thuế là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phù hợp với mô hình tổ chức mới và bối cảnh phát triển hiện nay. Trên cơ sở đó, dự thảo Nghị định được xây dựng theo hướng kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung để khắc phục vướng mắc, tiệm cận thông lệ quốc tế, qua đó nâng cao tính minh bạch, hạn chế chuyển giá và bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng.
Theo đó, hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trực tiếp để lắng nghe ý kiến từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chuyên gia. “Với tinh thần cầu thị và minh bạch, chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến phản biện mang tính xây dựng để hoàn thiện dự thảo Nghị định”, Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh.
Định hướng hoàn thiện dự thảo Nghị định
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã được sửa đổi toàn diện nhằm thể chế hóa các chủ trương về chuyển đổi số, hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và hội nhập quốc tế. Luật cũng định hướng chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, lấy người nộp thuế làm trung tâm và thúc đẩy tuân thủ tự nguyện trên cơ sở quản lý rủi ro.
“Đây là luật khung, vì vậy Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đặt ra yêu cầu phải cụ thể hóa bằng các văn bản dưới luật, trong đó có dự thảo Nghị định quản lý thuế đối với giao dịch liên kết”, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn lưu ý.
Chỉ đạo hội thảo, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn nhấn mạnh, việc hoàn thiện dự thảo Nghị định cần tập trung vào các nhóm nội dung trọng tâm, gồm:
Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý bằng cách kế thừa những nội dung còn phù hợp, đồng thời bổ sung các quy định nhằm giải quyết những vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.
Thứ hai, dự thảo Nghị định cần tuân thủ chuẩn mực quốc tế, bám sát các khuyến nghị của OECD, Diễn đàn toàn cầu và các thông lệ quốc tế, nhằm bảo đảm tính đồng bộ và phù hợp với cả pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế.
Thứ ba, việc giảm thủ tục hành chính và chi phí cho người nộp thuế, thông qua việc tối ưu hóa quy trình kê khai, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và báo cáo lợi nhuận liên quốc gia, giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật một cách thuận lợi và hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, nâng cao trách nhiệm của cơ quan thuế là yếu tố quan trọng. Việc giảm kiểm tra chuyên ngành, kết hợp với tăng cường rà soát hồ sơ sẽ nâng cao tính tuân thủ của người nộp thuế, đồng thời bảo đảm công bằng giữa các doanh nghiệp.
Theo đó, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn nhấn mạnh yêu cầu các đơn vị soạn thảo phải nghiêm túc tiếp thu ý kiến, lắng nghe với tinh thần cầu thị, minh bạch, qua đó hoàn thiện dự thảo Nghị định bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi triển khai.
Hoàn thiện trên cơ sở thực tiễn quản lý thuế
Theo Ban tổ chức, hội thảo được tổ chức trong 2 ngày, trong đó ngày 30/3, dưới sự chủ trì của Lãnh đạo Bộ Tài chính, hội nghị tập trung lấy ý kiến các tập đoàn, tổng công ty lớn; công ty kiểm toán lớn; các Thuế tỉnh, thành phố về dự thảo Nghị định quản lý thuế đối với giao dịch liên kết.
Trong ngày 31/3, hội nghị sẽ do Lãnh đạo Cục Thuế chủ trì lấy ý kiến các Thuế tỉnh, thành phố về dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế (nội dung kiểm tra thuế).
Tại các phiên thảo luận ngày đầu tiên, đại diện Cục Thuế trình bày chi tiết dự thảo Nghị định, tiếp đó các công ty kiểm toán (Big 4), tập đoàn và tổng công ty trình bày tham luận, chia sẻ quan điểm và kinh nghiệm thực tiễn. Các cơ quan Thuế địa phương cũng trình bày ý kiến đóng góp, đồng thời tất cả đại biểu tham gia trao đổi, tranh luận thẳng thắn nhằm làm rõ những vướng mắc còn tồn tại và đề xuất các giải pháp hoàn thiện dự thảo.
Hội thảo ngày đầu tiên đã ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp thiết thực, tập trung vào việc hoàn thiện dự thảo theo hướng minh bạch, khả thi, đồng bộ với thông lệ quốc tế và phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết của quy trình rõ ràng, trách nhiệm phân cấp giữa các cơ quan thuế, đồng thời đề xuất tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý rủi ro và dữ liệu người nộp thuế.
Định hướng thời gian tới, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn khẳng định, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức, cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia để hoàn thiện dự thảo Nghị định, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý thuế và tạo lập môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh.
