Phát hành chứng khoán minh bạch, hiệu quả để tạo động lực tăng trưởng kinh tế

Ngày 7/7 tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức Hội nghị “Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế” nhằm phổ biến các quy định mới về hoạt động phát hành chứng khoán, đồng thời tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý, các đơn vị vận hành thị trường và cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số, hướng tới trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học - công nghệ và nâng cao năng suất lao động, việc huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

ba-vu-thi-chan-phuong-pld-1783405213.jpeg
Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Theo bà Phương, nếu hệ thống ngân hàng chủ yếu đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn thì thị trường chứng khoán có lợi thế nổi bật trong việc huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp. Thông qua hoạt động phát hành chứng khoán, dòng vốn được phân bổ tới những doanh nghiệp có chiến lược phát triển rõ ràng, năng lực quản trị tốt và sử dụng vốn hiệu quả, qua đó nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực của nền kinh tế.

Việc huy động vốn qua thị trường chứng khoán không chỉ giúp doanh nghiệp bổ sung nguồn lực tài chính mà còn tạo động lực nâng cao chất lượng quản trị, tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, nâng cao uy tín, mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngắn hạn. Ở góc độ nền kinh tế, mỗi đợt phát hành thành công không chỉ mang lại nguồn vốn cho doanh nghiệp mà còn góp phần mở rộng năng lực sản xuất, thúc đẩy đầu tư, tạo thêm việc làm, nâng cao năng suất lao động và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP.

Chủ tịch UBCKNN thông tin, thời gian qua Bộ Tài chính và UBCKNN đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hạ tầng thị trường và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát. Nhờ đó, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, ngày càng khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Năm 2025, tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt hơn 763.000 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114.000 tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt gần 149.000 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm 2025. Theo bà Phương, những kết quả này phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp cũng như niềm tin ngày càng được củng cố của nhà đầu tư đối với triển vọng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đề cập đến việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp trong năm 2025, Chủ tịch UBCKNN cho rằng, đây là dấu mốc quan trọng, góp phần nâng cao vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam, mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn đầu tư quốc tế, cải thiện thanh khoản, đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp huy động nguồn vốn trung và dài hạn.

Tuy nhiên, bà Phương lưu ý, việc nâng hạng mới chỉ mở ra cơ hội, còn khả năng chuyển hóa cơ hội đó thành dòng vốn thực chất phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của các doanh nghiệp phát hành. “Các quỹ đầu tư quốc tế chỉ có thể giải ngân khi thị trường có nhiều doanh nghiệp đủ quy mô, quản trị tốt, minh bạch, sử dụng vốn hiệu quả và có các sản phẩm đầu tư đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư”, bà Phương nói.

Theo Chủ tịch UBCKNN, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng vận hành thị trường, việc thúc đẩy doanh nghiệp chủ động huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu sẽ là yếu tố quyết định để chuyển hóa cơ hội nâng hạng thành dòng vốn thực sự, phục vụ tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tại hội nghị, UBCKNN cũng giới thiệu những nội dung trọng tâm của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP ngày 5/6/2026 của Chính phủ về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

Theo đó, Nghị định bổ sung nhiều quy định nhằm hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ; quy định rõ mục đích phát hành và quản lý, sử dụng vốn; tách bạch điều kiện, hồ sơ và thủ tục chào bán theo từng nhóm doanh nghiệp; đồng thời tăng cường yêu cầu công bố thông tin và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia thị trường.

Nghị định cũng phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương trong quản lý, giám sát hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp trên địa bàn.

ubcknn-pld-1783405213.jpg
Toàn cảnh hội nghị.

Đánh giá về những điểm mới của Nghị định 200/2026/NĐ-CP, Chủ tịch UBCKNN cho biết, điểm cốt lõi là tạo sự cân bằng giữa hai mục tiêu: tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch và sử dụng vốn đúng mục đích.

“Khi doanh nghiệp phát hành minh bạch, quản trị tốt, sử dụng vốn đúng mục đích và thực hiện đầy đủ các cam kết với nhà đầu tư, chính doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi thông qua việc nâng cao uy tín, giảm chi phí huy động vốn và mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn trong nước cũng như quốc tế. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển ổn định, bền vững và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế”, bà Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.

Theo UBCKNN, các quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, nâng cao tính công khai, minh bạch và an toàn của thị trường trái phiếu doanh nghiệp, qua đó phát huy hiệu quả vai trò của thị trường vốn trong huy động nguồn lực trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Bên cạnh việc phổ biến các quy định mới, hội nghị cũng là diễn đàn để cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các thành viên thị trường trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các quy định về phát hành chứng khoán và phát hành trái phiếu doanh nghiệp.

Chủ tịch UBCKNN cho biết trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động huy động vốn, thúc đẩy phát triển các sản phẩm mới, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường và mở rộng khả năng tiếp cận các dòng vốn trong và ngoài nước, góp phần phát triển thị trường chứng khoán theo hướng công khai, minh bạch, hiệu quả và bền vững, đáp ứng yêu cầu huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.