Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công tác bảo tồn di sản văn hóa đang đối mặt với nhiều thách thức khi nguồn tư liệu chính thống về thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trên không gian mạng còn thiếu tính hệ thống. Điều này vô tình tạo nên khoảng cách thế hệ khi nhiều người trẻ quan tâm, tò mò về cội nguồn văn hóa nhưng lại thiếu các kênh tiếp cận chuẩn mực để hiểu đúng về di sản. Sự thiếu hụt hệ thống lưu trữ số hóa bài bản không chỉ gây khó khăn cho việc tra cứu mà còn có thể dẫn tới những cách nhìn nhận chưa đầy đủ về việc thực hành tín ngưỡng trong đời sống đương đại.
Từ thực tế đó, “Gõ Chầu Thiên Hội” được xây dựng với định hướng trở thành cầu nối liên thế hệ, nơi các giá trị thực hành của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ được số hóa và hệ thống hóa theo hướng chuẩn mực, dễ tiếp cận và bền vững. Dự án không dừng lại ở hoạt động truyền thông ngắn hạn mà hướng tới hình thành một hệ sinh thái di sản trong môi trường số, trao cho người trẻ vai trò chủ thể trong quá trình tiếp nhận, kế thừa và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống. Sự kế thừa này được hiểu là sự tiếp nối có chọn lọc, tôn trọng giá trị gốc của di sản nhưng đồng thời thích ứng với nhịp sống và phương thức tiếp cận của xã hội hiện đại.
Trong khuôn khổ chương trình ra mắt tại Đền Thủy Trung Tiên, dự án đã tổ chức tọa đàm chuyên sâu về việc quảng bá giá trị thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ. Sự kiện không chỉ giới thiệu mục tiêu, định hướng và lộ trình hoạt động của dự án trên phạm vi Bắc – Trung – Nam mà còn có sự tham gia chia sẻ của các nghệ nhân và nhà nghiên cứu văn hóa.
Bên cạnh đó, dự án cũng giới thiệu ấn phẩm chuyên khảo và kho tư liệu số hóa về Đạo Mẫu Việt Nam. Việc tổ chức chương trình ngay trong không gian thờ tự giúp công chúng tiếp cận di sản từ thực hành thực tế, tạo nền tảng để hiểu đúng giá trị văn hóa trước khi tham gia vào các hoạt động số hóa và lan tỏa di sản trên môi trường trực tuyến.
Lộ trình triển khai của dự án được thiết kế xuyên suốt ba miền. Tại Hà Nội, dự án tổ chức sự kiện ra mắt và tọa đàm chuyên sâu tại Đền Thủy Trung Tiên, đồng thời giới thiệu ấn phẩm chuyên khảo và thư viện số hóa Đạo Mẫu Việt Nam nhằm đặt nền tảng học thuật cho toàn bộ chương trình.
Tại Huế, dự án triển khai hoạt động điền dã và khảo sát thực địa để tìm hiểu đặc trưng thực hành tín ngưỡng trong bối cảnh văn hóa miền Trung, đồng thời bổ sung tư liệu cho hệ thống số hóa.
Tại TP. HCM, dự án dự kiến tổ chức triển lãm nghệ thuật đa phương tiện kết hợp hình ảnh, video thực hành và văn bản văn chầu, tạo nên không gian giao thoa giữa truyền thống và công nghệ.
Song song với các hoạt động trải nghiệm là hệ thống sản phẩm học thuật và tư liệu có giá trị lâu dài. Trong đó, ấn phẩm chuyên khảo “Độc bản văn chầu Phạm Văn Kiêm và Di sản văn ca chúc Thánh” do ông Nhật Tăng chủ biên là công trình nghiên cứu về hệ thống văn chầu trong thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ. Cuốn sách được thực hiện trên cơ sở khảo cứu và đối chiếu các văn bản Hán Nôm cổ, tập trung sưu tầm, phục dựng và hiệu đính những bản văn chầu có giá trị, góp phần gìn giữ nguyên bản lời văn dâng Thánh và chuẩn hóa tư liệu phục vụ nghi lễ.
Bên cạnh đó, thư viện số hóa Đạo Mẫu Việt Nam được phát triển dựa trên tư duy số hóa di sản của nhà nghiên cứu Lê Văn Thao cùng đội ngũ “Enter Việt Nam”. Hệ thống dữ liệu này không chỉ là kho tri thức phục vụ công tác bảo tồn mà còn có khả năng ứng dụng trong giáo dục và nghiên cứu, góp phần đưa di sản văn hóa đến gần hơn với cộng đồng thông qua các nền tảng công nghệ.
Theo Ban tổ chức, chỉ trong hai tháng đầu triển khai từ tháng 11/2025, dự án đã thu hút hơn 500 sinh viên đến từ hơn 120 trường đại học, cao đẳng trên cả nước tham gia Cộng đồng Người trẻ yêu di sản văn hóa Việt Nam, đồng thời ghi nhận hơn 100.000 lượt tiếp cận trên các nền tảng số. Những con số này cho thấy sự quan tâm đáng kể của giới trẻ đối với Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ – một di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của Việt Nam.
Điểm khác biệt của “Gõ Chầu Thiên Hội” không nằm ở việc khám phá thêm tri thức mới về di sản, mà ở phương thức tiếp cận truyền thông. Dự án hướng tới chuyển đổi từ cách “lưu giữ” truyền thống sang hình thức “tương tác”, kết hợp giữa hoạt động trực tiếp với các nền tảng trực tuyến nhằm hình thành hệ sinh thái trải nghiệm đa chiều. Qua đó, khoảng cách giữa không gian thực hành tín ngưỡng và môi trường số được thu hẹp, giúp người trẻ tiếp cận di sản theo lộ trình từ tò mò, tìm hiểu đến nhận thức đúng và ý thức trách nhiệm trong việc bảo tồn.
Thông qua các hoạt động này, dự án khẳng định người trẻ không chỉ là đối tượng tiếp nhận di sản mà còn trở thành chủ thể tham gia, kế thừa và làm mới các giá trị văn hóa trong khuôn khổ tôn trọng giá trị gốc. Đây được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm sự bền vững của di sản trong đời sống đương đại.
