Chậm tiến độ "kỷ lục" và những lý do bất khả kháng
Dự án được cấp Giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2010 với mục tiêu xây dựng nhà máy gạch block bê tông khí chưng áp, công suất 200.000 m3/năm. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, dự án vẫn trong tình trạng dở dang.
Theo kế hoạch, dự án phải hoàn thành vào quý IV/2011. Dù đã được UBND tỉnh gia hạn nhiều lần, tính đến nay dự án vẫn chậm tiến độ hơn 5 năm so với lần gia hạn gần nhất vào năm 2018.
Lý do được doanh nghiệp đưa ra các lý do như vướng mắc trong giải phóng mặt bằng với 02 hộ dân (đến cuối năm 2023 mới xong), ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 gây khó khăn cho việc nhập khẩu máy móc từ Trung Quốc và việc không nhận được các quyết định gia hạn kịp thời.
Tự ý thay đổi mục tiêu dự án khi chưa được phép
Một trong những sai phạm nổi cộm nhất là việc doanh nghiệp tự ý lắp đặt dây chuyền sản xuất mới hoàn toàn khác biệt với mục tiêu ban đầu.
Do nhận thấy sản phẩm gạch khí chưng áp không phù hợp thị trường, công ty đã tự ý lắp đặt dây chuyền sản xuất bột đá thạch anh (công suất 60.000 tấn/năm) từ tháng 01/2025 và vận hành thử nghiệm.
Hành vi này được thực hiện khi cơ quan có thẩm quyền chưa cho phép điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư, vi phạm nghiêm trọng Luật Đầu tư.
"Bóng ma" vốn ảo và sai phạm quản lý tài chính
Thanh tra tỉnh cũng vạch trần những bất ổn trong cơ cấu vốn và nghĩa vụ pháp lý về doanh nghiệp của công ty này.
Công ty đăng ký tăng vốn điều lệ lên tới 500 tỷ đồng vào đầu năm 2024. Tuy nhiên, thực tế các cổ đông mới chỉ góp hơn 17 tỷ đồng, số vốn chưa thực hiện góp lên tới gần 483 tỷ đồng. Điều này vi phạm quy định tại Luật Doanh nghiệp về kê khai vốn.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng phát sinh khoản nợ tiền chậm nộp thuế đất và các loại phí lên tới hơn 766 triệu đồng. Ngoài ra, công ty cũng đã bị xử phạt 50 triệu đồng (và hơn 54 triệu tiền chậm nộp phạt) do xây dựng công trình không có giấy phép.
Thờ ơ với quy định về môi trường và tài nguyên
Bên cạnh các sai phạm về đầu tư và xây dựng, doanh nghiệp còn bộc lộ sự thiếu trách nhiệm trong công tác bảo vệ môi trường và tài nguyên nước.
Dù đã thay đổi dây chuyền sản xuất sang bột đá thạch anh (một lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ bụi mịn và ô nhiễm), công ty vẫn sử dụng báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án gạch cũ từ năm 2011.
Công ty tự ý khoan và sử dụng giếng khoan mà không thực hiện đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước theo quy định.
Những sai phạm mang tính hệ thống tại Dự án Nhà máy gạch bê tông khí chưng áp AAC của Công ty cổ phần bê tông khí chưng áp Việt Nam cho thấy sự buông lỏng trong quản lý nội bộ doanh nghiệp cũng như những thách thức trong công tác giám sát đầu tư tại địa phương. Kết luận thanh tra là cơ sở quan trọng để các cấp chính quyền tỉnh Phú Thọ có biện pháp xử lý dứt điểm, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và môi trường đầu tư lành mạnh.
Trong bối cảnh các địa phương cạnh tranh thu hút đầu tư, việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp là cần thiết. Nhưng thuận lợi không đồng nghĩa với buông lỏng. Một môi trường đầu tư lành mạnh phải được xây dựng trên nền tảng kỷ cương pháp luật, trách nhiệm giải trình và sự minh bạch.
