Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa thay mặt Chính phủ ký Nghị định số 352/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2025/NĐ-CP và Nghị định số 67/2026/NĐ-CP liên quan đến các dự án đường sắt.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc sửa đổi Điều 4 Nghị định số 123/2025/NĐ-CP về nguyên tắc và các quy định chung trong thực hiện dự án. Theo đó, các khâu khảo sát, lập, thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế xây dựng; quản lý năng lực, chi phí đầu tư xây dựng; lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng và kiện toàn Ban quản lý dự án chuyên ngành được thực hiện theo các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt quy định tại Nghị định.
Cho phép triển khai song song để đẩy nhanh dự án
Quy định mới nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch trong quá trình triển khai. Việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án và thiết kế xây dựng; lựa chọn nhà thầu; quản lý hợp đồng phải tuân thủ các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực.
Đáng chú ý, Nghị định cho phép dự án thực hiện song song, đồng thời, kết hợp các nội dung công việc nhằm đẩy nhanh quá trình triển khai. Tuy nhiên, việc thực hiện phải bảo đảm thứ tự hoàn thành và tính thống nhất của toàn dự án.
Trong trường hợp triển khai song song làm phát sinh các chi phí cần thiết do điều chỉnh, dự án được bổ sung các khoản chi phí này. Cơ quan chuẩn bị dự án hoặc chủ đầu tư có trách nhiệm báo cáo người quyết định đầu tư; việc xem xét, quyết định bổ sung kinh phí được thực hiện trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận được báo cáo.
Đây là một trong những điểm đáng chú ý đối với các dự án đường sắt quy mô lớn, khi nhiều phần việc có thể được tổ chức đồng thời nhưng vẫn phải bảo đảm sự thống nhất chung trong quá trình triển khai.
Khuyến khích BIM, GIS và “bản sao kỹ thuật số song sinh”
Nghị định 352/2026/NĐ-CP cũng bổ sung những quy định liên quan đến ứng dụng công nghệ trong các dự án đường sắt.
Theo đó, việc áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) do người quyết định đầu tư quyết định phù hợp với đặc thù của từng dự án. Nhà nước khuyến khích tích hợp dữ liệu từ hệ thống thông tin địa lý (GIS), hệ thống quản lý tài sản (AIM) và bản sao kỹ thuật số song sinh (Digital Twin); đồng thời ứng dụng các công nghệ hiện đại, công nghệ số trong khảo sát, thiết kế, xây dựng, mô phỏng, đánh giá lựa chọn phương án và quản lý vận hành dự án.
Việc khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu BIM, GIS, AIM và Digital Twin phải bảo đảm yêu cầu về an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước cũng như các quy định pháp luật về quốc phòng, an ninh.
Đối với dự án lập thiết kế FEED thay cho thiết kế cơ sở tại Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, thiết kế được thực hiện theo trình tự hai bước, gồm thiết kế FEED và thiết kế xây dựng triển khai sau FEED, bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn áp dụng.
Có thể thuê tư vấn nước ngoài
Nghị định cũng quy định việc lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt và lập quy hoạch vùng phụ cận nhà ga, quy hoạch khu vực TOD đối với tuyến đường sắt đô thị phải được phối hợp chặt chẽ, nhằm bảo đảm kết nối không gian và giao thông hợp lý.
Nếu quá trình triển khai thiết kế FEED dẫn đến điều chỉnh ranh giới nhà ga, chủ đầu tư phải thông báo kịp thời cho cơ quan, tổ chức lập quy hoạch vùng phụ cận ga và khu vực TOD để cập nhật, điều chỉnh tương ứng.
Đáng chú ý, dự án được phép thuê tư vấn nước ngoài để hỗ trợ chuẩn bị và quản lý dự án; lập, thẩm tra Báo cáo nghiên cứu khả thi; giám sát thi công; đánh giá an toàn hệ thống; tư vấn pháp lý và thực hiện một số công việc tư vấn khác theo quyết định của người có thẩm quyền.
Với các dự án trọng yếu có yêu cầu về bảo đảm quốc phòng, an ninh, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an phải có ý kiến thống nhất về việc bảo đảm quốc phòng, an ninh trước khi dự án được phê duyệt.
Hội đồng thẩm định có 60 ngày, Kiểm toán Nhà nước có 30 ngày
Một nội dung quan trọng khác của Nghị định 352/2026/NĐ-CP là sửa đổi, bổ sung Điều 17 Nghị định số 123/2025/NĐ-CP về hồ sơ, trình tự thẩm định và quyết định đầu tư dự án.
Theo quy định, chủ đầu tư gửi hồ sơ đến cơ quan thường trực Hội đồng thẩm định. Hồ sơ có thể được gửi trực tuyến qua hệ thống quản lý văn bản của Bộ Xây dựng, gửi trực tiếp hoặc thông qua dịch vụ bưu chính.
Hồ sơ trình thẩm định gồm tờ trình; Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; báo cáo kết quả thẩm tra của nhà thầu tư vấn; văn bản chấp thuận của người quyết định đầu tư về Báo cáo giữa kỳ; Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án và các tài liệu liên quan nếu có.
Hội đồng thẩm định phải ban hành thông báo kết quả thẩm định trong vòng 60 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
Sau đó, chủ đầu tư gửi hồ sơ tổng mức đầu tư xây dựng đã hoàn thiện theo yêu cầu của Hội đồng thẩm định đến Kiểm toán Nhà nước để kiểm toán, làm cơ sở phê duyệt dự án. Kiểm toán Nhà nước có kết quả kiểm toán trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận đầy đủ hồ sơ đề nghị kiểm toán.
Nghị định số 352/2026/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành, 11/9/2026. Đối với dự án đầu tư xây dựng công trình đường sắt đã được phê duyệt trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, dự án không phải phê duyệt lại; các công việc tiếp theo được thực hiện theo quy định mới.
