Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 497/TB-VPCP ngày 24/9/2026, thông báo kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại cuộc họp đánh giá tiến độ thực hiện, giải ngân các công trình, dự án trọng điểm lĩnh vực giao thông vận tải.
Năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ưu tiên bố trí hơn 255.000 tỷ đồng để triển khai các công trình, dự án trọng điểm giao thông. Việc bảo đảm tiến độ, chất lượng và giải ngân hết nguồn vốn có ý nghĩa quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2026 và tạo tiền đề cho giai đoạn 2026 - 2030.
Theo Bộ Tài chính, các công trình, dự án trọng điểm ngành giao thông đã giải ngân hơn 95.000 tỷ đồng, đạt khoảng 38%, thấp hơn đáng kể mức bình quân gần 50% của cả nước. Nhiều dự án được bố trí nguồn vốn lớn nhưng tỷ lệ giải ngân dưới 30%, trong đó có dự án dưới 5%.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính chủ động làm việc trực tiếp với các địa phương để rà soát, xác định rõ nguyên nhân, vướng mắc và đưa ra phương án xử lý khả thi, hiệu quả. Nguyên tắc được quán triệt là “vướng mắc ở cấp nào thì cấp đó phải giải quyết; không né tránh, không đùn đẩy; kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án khác có khả năng giải ngân tốt hơn”.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Xây dựng và các địa phương rà soát, cập nhật số liệu giải ngân phục vụ phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026, bảo đảm đầy đủ, thống nhất và chính xác.
Kiên quyết không lùi tiến độ
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương là cơ quan chủ quản, cơ quan có thẩm quyền đối với dự án nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, tập trung các giải pháp cụ thể, đồng bộ để hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao.
Các dự án không được tự ý lùi, kéo dài hoặc điều chỉnh tiến độ nếu không có lý do khách quan chính đáng. Trường hợp chậm do nguyên nhân chủ quan, cơ quan quản lý phải làm rõ trách nhiệm và có biện pháp xử lý.
Phó Thủ tướng Thường trực, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và lãnh đạo các bộ, ngành được giao tăng cường kiểm tra, đôn đốc tiến độ. Trước phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026, các cơ quan phải trực tiếp kiểm tra hiện trường những dự án chậm tiến độ nhưng có kế hoạch hoàn thành trong năm nay, xác định nguyên nhân và đề ra lộ trình xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc.
Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng phải kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không đáp ứng tiến độ sang dự án có khả năng giải ngân tốt hơn hoặc đưa vào khoản chưa phân bổ. Kết quả giải ngân sẽ là một trong những tiêu chí quan trọng để bố trí kế hoạch vốn đầu tư công những năm tiếp theo. Bộ Tài chính cũng được giao nghiên cứu phương án tạm ứng vốn ngân sách Trung ương cho các địa phương có dự án giải ngân tốt, đồng thời rà soát kế hoạch huy động trái phiếu Chính phủ để bảo đảm lộ trình và khối lượng phù hợp.
Thủ tướng nhấn mạnh việc đẩy nhanh tiến độ không được đánh đổi bằng chất lượng. Các dự án phải thực hiện đầy đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu an toàn theo quy định pháp luật. Cùng với đó, cần đánh giá tổng thể hiệu quả đầu tư về chính trị, kinh tế - xã hội, tài chính và hiệu quả sử dụng vốn.
Đẩy nhanh các dự án đường sắt, cao tốc
Đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Tài chính phối hợp Bộ Xây dựng rà soát nhu cầu và khả năng giải ngân, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều hòa, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn nếu cần thiết. Các địa phương có dự án đi qua phải đẩy nhanh xây dựng khu tái định cư, giải phóng mặt bằng để phục vụ thi công.
Bộ Xây dựng được giao khẩn trương rà soát, xây dựng và công bố hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật về đường sắt tốc độ cao; lựa chọn tổ hợp tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi và thuê đơn vị đủ năng lực thẩm tra.
Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Ngoại giao hoàn thành đàm phán, ký Hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới trong năm 2026, đồng thời hoàn thiện thủ tục phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi theo chủ trương điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 40/2026/QH16, đáp ứng tiến độ tại Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ.
Đối với hai tuyến đường sắt đô thị Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nam Thăng Long - Nội Bài, UBND thành phố Hà Nội là cơ quan có thẩm quyền tổ chức thực hiện theo Luật Thủ đô. Bộ Xây dựng phối hợp Hà Nội đẩy nhanh các thủ tục đầu tư, xử lý vướng mắc theo thẩm quyền, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật để các tuyến được kết nối đồng bộ trong toàn hệ thống.
Với dự án mở rộng cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, UBND tỉnh Phú Thọ phối hợp Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, tạo cơ sở triển khai và giải ngân nguồn vốn đã bố trí. Bộ Xây dựng cũng được yêu cầu khẩn trương thực hiện chỉ đạo về rà soát, đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ đối với dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức PPP.
Tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm hoàn thành các dự án
Đối với dự án thành phần 2.2 thuộc đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Hà Nội và Hưng Yên phải tăng cường phối hợp, tháo gỡ dứt điểm vướng mắc về mặt bằng, yêu cầu nhà thầu huy động tối đa nguồn lực để đẩy nhanh thi công và giải ngân vốn năm 2026.
Tại dự án thành phần 6 thuộc đường Vành đai 3 - Thành phố Hồ Chí Minh, UBND Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo chủ đầu tư, nhà thầu tập trung nguồn lực, đẩy nhanh thi công, đồng thời chủ động điều hòa, điều chỉnh vốn giữa các dự án thành phần để bảo đảm giải ngân hết kế hoạch được giao.
Các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026 phải được tập trung chỉ đạo, đôn đốc để bảo đảm tiến độ và giải ngân. Thủ tướng yêu cầu coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành.
Đối với những dự án có yêu cầu kỹ thuật cao như công trình hầm, cầu cấp đặc biệt, nền đường xử lý đất yếu trong thời gian dài hoặc phát sinh yếu tố khách quan, chủ đầu tư có thể lập lại tiến độ điều chỉnh để cơ quan chủ quản xem xét, quyết định, bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng công trình.
Tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, Bộ Tài chính với vai trò cơ quan đại diện chủ sở hữu chỉ đạo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam và các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, xác định rõ từng hạng mục phải hoàn thành trong năm 2026 để bảo đảm khai thác đồng bộ, an toàn, hiệu quả.
Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng phối hợp với các địa phương rà soát số lượng, trữ lượng thực tế các mỏ vật liệu xây dựng, chủ động điều phối vật liệu liên vùng, liên tỉnh. Các địa phương đẩy nhanh cấp phép, gia hạn, tăng công suất khai thác, ưu tiên vật liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia, nhất là khu vực phía Nam; nghiên cứu tận dụng sản phẩm từ hoạt động nạo vét, tận thu để phục vụ thi công.
Cùng với đó, các địa phương phải huy động hệ thống chính trị triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm bàn giao toàn bộ mặt bằng cho các dự án trong tháng 10/2026 và báo cáo kết quả về Văn phòng Chính phủ trước ngày 30/10/2026.
Đối với các dự án hoàn thành năm 2027 theo nghị quyết của Quốc hội, Bộ Xây dựng, Bộ Quốc phòng và các địa phương là cơ quan chủ quản phải rà soát tiến độ từng dự án, từng gói thầu, huy động tối đa nguồn lực, bảo đảm tiến độ và chất lượng theo cam kết.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chỉ đạo Bộ Xây dựng, các bộ, cơ quan liên quan và địa phương chủ động phối hợp, xử lý nhanh, triệt để các khó khăn, vướng mắc phát sinh theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật.
