Chiều 4/9, Viện Đông y Việt Nam tổ chức Tọa đàm “Phát triển dược liệu sạch khởi nguồn giá trị y học cổ truyền từ nông nghiệp bền vững” với sự tham dự của đại diện các nhà khoa học, đơn vị nghiên cứu và hợp tác xã chuyên nuôi trồng, kinh doanh dược liệu.
Chia sẻ tại tọa đàm, các đại biểu cho rằng, ngành dược liệu Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chuyển dịch từ khai thác tự phát, quy mô manh mún sang chuẩn hóa quy trình sản xuất, công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị. Do vậy, cần tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc để khai thác nguồn tài nguyên quý, lợi thế đặc trưng để phát triển y học cổ truyền, công nghiệp dược và kinh tế sinh học của đất nước.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Đông y Việt Nam cho rằng trong bối cảnh đó, buổi tọa đàm rất có giá trị nhằm chỉ ra các vướng mắc, điểm nghẽn và nhất là các giải pháp để thúc đẩy dược liệu Việt Nam ngày càng phát triển.
Dược sĩ chuyên khoa I, Ngô Mạnh Trí, Viện Đông y Việt Nam, thực tế nước ta hiện nay, dược liệu đã bị khai thác quá mức và thiếu kiểm soát khiến nhiều nguồn gen dược liệu quý bị suy kiệt. Việc thu hái dược liệu tự nhiên vẫn diễn ra tình trạng tận diệt, không có bảo vệ tái sinh.
Đáng chú ý, vùng trồng tập trung đạt chuẩn Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái dược liệu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (GACP-WHO) còn ít; thiếu sự liên kết chặt chẽ theo mô hình “bốn nhà” (Nhà nước-Nhà khoa học-Nhà doanh nghiệp-Nhà nông). Các vùng trồng dược liệu chưa đồng bộ, vẫn manh mún, nhỏ lẻ, khó áp dụng công nghệ cao, chưa tạo ra chuỗi giá trị khép kín, năng lực cạnh tranh của sản phẩm dược liệu Việt Nam trên thị trường quốc tế, chưa tương xứng với tiềm năng.
Đáng chú ý, do nguồn cung trong nước mới đáp ứng 25 đến 30%, nên phần lớn dược liệu tiêu thụ tại thị trường Việt Nam vẫn phải nhập khẩu; những loại dược liệu trong nước có thể xuất khẩu thì chủ yếu là xuất thô, chỉ qua sơ chế đơn giản nên giá trị gia tăng thấp.
Các báo cáo cũng cho thấy, nhu cầu toàn cầu về thuốc từ thảo dược, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm thiên nhiên tăng nhanh với xu hướng tiêu dùng “xanh-tự nhiên” tiếp tục gia tăng, là cơ hội lớn cho Việt Nam phát triển dược liệu. Để phát huy giá trị dược liệu, thời gian tới các bộ, ngành liên quan cần tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực dược liệu theo hướng đồng bộ, thống nhất. Đồng thời xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia cho dược liệu, vị thuốc cổ truyền và đẩy mạnh thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia phát triển vùng trồng dược liệu quý.
