Cuộc thi do Bộ Xây dựng bảo trợ, Hội Kiến trúc sư Việt Nam chủ trì và Tạp chí Kiến trúc tổ chức thực hiện, là một trong những hoạt động trọng tâm của Hội Kiến trúc sư Việt Nam trong năm 2025. Sự kiện không chỉ ghi nhận những nỗ lực sáng tạo của giới kiến trúc sư mà còn khẳng định vai trò tiên phong, trách nhiệm xã hội của ngành kiến trúc trong sự nghiệp phát triển nhà ở xã hội, hướng tới nền kiến trúc Việt Nam bền vững và giàu bản sắc.
Cuộc thi “Ý tưởng thiết kế mẫu Nhà ở xã hội – Hướng tới giải pháp bền vững” được triển khai trên cơ sở thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại các Thông báo số 120/TB-VPCP ngày 18/3/2025 và số 419/TB-VPCP ngày 12/8/2025, với mục tiêu tìm kiếm và lựa chọn các ý tưởng thiết kế mẫu nhà ở xã hội ưu tiên các giải pháp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thích dụng và kinh tế, phù hợp với đặc thù của loại hình nhà ở phục vụ số đông. Thông qua cuộc thi, Ban tổ chức hướng tới việc hình thành các mẫu thiết kế điển hình, có khả năng linh hoạt tổ hợp từ căn hộ ở đơn lẻ thành các đơn nguyên, cụm nhà, khu nhà ở và khu đô thị, tạo tiền đề cho việc triển khai rộng rãi trong thực tiễn.
Một trong những trọng tâm của cuộc thi là thúc đẩy công nghiệp hóa xây dựng, với sự tham gia, phối hợp của các kiến trúc sư, đơn vị tư vấn, chủ đầu tư, nhà phát triển dự án, nhà thầu, nhà sản xuất vật liệu và các tổ chức nghiên cứu công nghệ. Các phương án dự thi được khuyến khích tiếp cận theo hướng mô-đun hóa, xây dựng hàng loạt, thi công nhanh, qua đó giảm giá thành và rút ngắn thời gian triển khai.
Đồng thời, các ý tưởng cũng phải đáp ứng yêu cầu về công năng linh hoạt, hình thái kiến trúc hiện đại, tiện nghi, phù hợp với bản sắc văn hóa địa phương, thích ứng với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vùng miền và có khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai.
Yếu tố phát triển bền vững được đặt ở vị trí xuyên suốt trong toàn bộ tiêu chí chấm giải. Các phương án được đánh giá cao khi thể hiện tính khả thi, ứng dụng hiệu quả các công nghệ xanh, giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí đầu tư và vận hành, góp phần hình thành hướng đi lâu dài cho nhà ở xã hội tại Việt Nam theo hướng điển hình hóa và công nghiệp hóa.
Đặc biệt, các ý tưởng đạt giải sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ Xây dựng tiếp tục nghiên cứu, triển khai các bước thiết kế mẫu, thiết kế điển hình và áp dụng phổ biến tại các địa phương, qua đó cắt giảm thủ tục hành chính trong cấp phép xây dựng, tiết kiệm thời gian, chi phí và sớm đưa dự án vào triển khai theo tinh thần Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.
Được phát động ngày 26/9/2025 tại Festival Kiến trúc sư trẻ toàn quốc lần thứ X – Huế 2025, cuộc thi đã nhận được sự quan tâm rộng rãi của xã hội và sự hưởng ứng tích cực của đội ngũ kiến trúc sư trong và ngoài nước. Chỉ sau hai tháng phát động, Ban tổ chức đã tiếp nhận 69 phương án dự thi đến từ 59 đơn vị, phản ánh tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến của giới nghề đối với bài toán nhà ở xã hội.
Trong các ngày từ 23 - 25/12/2025, Hội đồng thi tuyển gồm các chuyên gia giàu kinh nghiệm đến từ Bộ Xây dựng, Hội Kiến trúc sư Việt Nam và các lĩnh vực khoa học – công nghệ liên quan đã tiến hành chấm chọn nghiêm túc, khách quan. Kết quả, Ban tổ chức đã trao 07 giải Nhất, 08 giải Nhì, 08 giải Ba và 21 giải Khuyến khích cho các phương án xuất sắc.
Nhận xét về chất lượng cuộc thi, TS.KTS Phan Đăng Sơn - Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng thi tuyển đánh giá cao nhiệt tình cống hiến của thế hệ kiến trúc sư trẻ trong phát triển đô thị và xã hội, đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước.
“Cuộc thi đã thu hút được sự quan tâm, tham gia của các đơn vị dự thi uy tín, nhiều phương án được đầu tư nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ và vật liệu mới, đáp ứng những tiêu chí của cuộc thi và định hướng của Thủ tướng Chính phủ. Các phương án đạt giải bao gồm các thể loại kiến trúc nhà ở đa dạng, từ cao tầng đến thấp tầng, có khả năng ứng dụng rộng rãi cho các vùng miền khác nhau, áp dụng các giải pháp công nghiệp hóa, hiện đại hóa về công nghệ và linh hoạt trong tiếp biến giữ gìn bản sắc dân tộc” - TS.KTS Phan Đăng Sơn nhấn mạnh.
Được biết, từ nhiều năm nay, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã thực hiện nhiều nội dung nghiên cứu cũng như thực tế, góp phần cho việc giải quyết những vấn đề tồn tại trong các vấn đề xã hội nói chung và đối với nhà ở xã hội nói riêng. Xây dựng và phát triển các dự án nhà ở xã hội không chỉ là trách nhiệm của chính phủ, sự đoàn kết và hợp tác giữa các đối tác xã hội là chìa khóa để thành công trong việc giải quyết vấn đề nhà ở xã hội.
