Sự kiện là dịp để cộng đồng học thuật, các đối tác và nhiều thế hệ sinh viên nhìn lại chặng đường cống hiến bền bỉ của một học giả quốc tế gắn bó sâu sắc với Việt Nam, đồng thời bày tỏ lòng tri ân đối với người được ví như “nhà khoa học nước ngoài Made in Vietnam”.
Trong hơn nửa thế kỷ nghiên cứu và làm việc tại Việt Nam, GS.TS. Furuta Motoo không chỉ là một học giả uy tín trong lĩnh vực Việt Nam học mà còn ghi dấu ấn đặc biệt khi trở thành hiệu trưởng người nước ngoài đầu tiên của Đại học Quốc gia Hà Nội. Trên cương vị này, ông đã góp phần xây dựng môi trường học thuật mang tính quốc tế, thúc đẩy tinh thần khai phóng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững thông qua các chương trình đào tạo, hoạt động nghiên cứu và hợp tác học thuật.
Với tâm huyết “lấy người học làm trung tâm”, Giáo sư đặc biệt quan tâm đến việc tạo dựng môi trường học tập quốc tế, mở rộng cơ hội trao đổi học thuật và hỗ trợ học bổng cho sinh viên. Ông nhiều lần dành phần thưởng, nhuận bút từ các công trình nghiên cứu để trao tặng học bổng, tiếp thêm động lực học tập và nghiên cứu cho các thế hệ sinh viên Trường Đại học Việt Nhật.
Những đóng góp của GS.TS. Furuta Motoo được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như bằng Tiến sĩ danh dự của Đại học Quốc gia Hà Nội (2003), Giải thưởng Nhà nước về khoa học công nghệ (2012), Huân chương Hữu nghị (2013), Giải thưởng Bảo Sơn (2024)... và mới đây nhất là bằng khen của Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam (2025). Dưới sự dẫn dắt của ông từ năm 2016 - 2026, Trường Đại học Việt Nhật từng bước định hình bản sắc riêng, phát triển theo hướng đại học nghiên cứu hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, giữa tri thức hàn lâm và nhu cầu phát triển của xã hội.
Giữa tháng 4 tới đây, GS.TS. Furuta Motoo sẽ kết thúc nhiệm kỳ của mình với tư cách là Hiệu trưởng của Trường. Sự đồng hành của thầy với Trường sẽ chuyển sang giai đoạn mới, ở một vai trò mới.
Để kỷ niệm dấu mốc đặc biệt này, ông sẽ trình bày bài giảng cuối cùng với chủ đề “Con đường nghiên cứu Việt Nam hơn 50 năm của tôi: Từ quá khứ đến tương lai”. Không đơn thuần là một bài giảng học thuật, đây là câu chuyện được kể bằng tiếng Việt – ngôn ngữ mà ông đã gắn bó và sử dụng thành thạo trong suốt quá trình nghiên cứu và giảng dạy – như một cách thể hiện tình cảm sâu sắc dành cho đất nước và con người Việt Nam.
Từ góc nhìn của một học giả quốc tế, ông đã tái hiện hành trình nghiên cứu Việt Nam qua nhiều giai đoạn lịch sử, từ chiến tranh đến thời kỳ đổi mới và hội nhập, đồng thời nhấn mạnh vai trò của trải nghiệm thực địa, của việc tiếp cận trực tiếp đời sống xã hội trong nghiên cứu khu vực học. Bài giảng không chỉ đánh dấu việc kết thúc nhiệm kỳ hiệu trưởng, mà còn là sự tổng kết một hành trình dài trong nghiên cứu và giáo dục, góp phần đưa Việt Nam học trở thành cầu nối tri thức giữa hai nền văn hóa.
Buổi lễ tri ân cũng bao gồm phiên tọa đàm với chủ đề “10 năm thúc đẩy giáo dục khai phóng tại Việt Nam”, quy tụ các chuyên gia, học giả trong và ngoài nước nhằm trao đổi về mô hình giáo dục hiện đại, vai trò của quốc tế hóa và những định hướng phát triển trong tương lai. Những nội dung thảo luận không chỉ nhìn lại chặng đường phát triển của Trường Đại học Việt Nhật mà còn mở ra những gợi ý cho việc đổi mới giáo dục đại học tại Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.
