Buổi lễ có sự tham dự của lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, đại diện UNESCO tại Việt Nam, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh, đông đảo tăng ni, phật tử và nhân dân, du khách thập phương.
Trong không gian linh thiêng của non thiêng Yên Tử, nghi thức rước kiệu trang trọng mở đầu cho chương trình khai hội, tiếp đó là diễn văn khai hội và nghi thức chúc phúc đầu năm do Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh chủ trì. Hội Xuân Yên Tử chính thức bắt đầu sau nghi thức gióng trống, thỉnh chuông, cùng lễ dâng hương cầu quốc thái dân an và nghi lễ đóng dấu thiêng Yên Tử – nét đẹp văn hóa truyền thống mỗi dịp đầu xuân.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Bùi Văn Khắng - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh, Hội Xuân Yên Tử là nét đẹp văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Lễ hội không chỉ khởi động cho một năm phát huy mạnh mẽ giá trị khu di tích mà còn tiếp tục khẳng định vị thế, tầm vóc của Yên Tử trên bản đồ di sản văn hóa nhân loại. Đồng thời, điều đó cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác tổ chức, quản lý, bảo tồn và gìn giữ không gian văn hóa, đời sống tâm linh, phát triển du lịch văn hóa tâm linh gắn với bảo tồn bền vững giá trị di sản.
Ông Jonathan Baker - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam chia sẻ, danh sơn Yên Tử gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp của Đức vua Trần Nhân Tông. Hơn bảy thế kỷ trước, sau khi lãnh đạo quân dân Đại Việt hai lần đánh bại giặc Nguyên – Mông, Ngài đã rời bỏ ngai vàng, chọn Yên Tử làm nơi tu hành, khai sáng Thiền phái Trúc Lâm – dòng thiền mang đậm bản sắc dân tộc, đề cao tư tưởng “nhập thế”, hòa đạo với đời, phụng sự nhân sinh và đất nước. Chính sự tiếp nối bền bỉ của truyền thống ấy đã tạo nên sức sống trường tồn cho Yên Tử – nơi giá trị tâm linh hòa quyện cùng tinh thần dân tộc Việt Nam.
Ngay trong ngày khai hội, hàng vạn tăng ni, phật tử và du khách đã hành hương về Yên Tử, leo núi chiêm bái chùa Hoa Yên, các am, tháp cổ, tìm về chốn tĩnh tại giữa thiên nhiên hùng vĩ của đất tổ Phật giáo Trúc Lâm. Hội Xuân Yên Tử là một trong những lễ hội lớn và kéo dài nhất khu vực phía Bắc, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân trong suốt ba tháng đầu năm.
Mùa lễ hội năm nay được tổ chức theo hướng trang trọng, an toàn, lành mạnh, tiết kiệm và đậm đà bản sắc dân tộc. Trong suốt thời gian diễn ra hội xuân, nhiều hoạt động văn hóa, tâm linh và nghệ thuật đặc sắc được tổ chức như: triển lãm cổ vật nhà Trần và tư liệu quý về Phật giáo Trúc Lâm; hội chợ OCOP, liên hoan ẩm thực vùng miền với hơn 100 gian hàng; các hoạt động “Xuân di sản – Tết làng Nương” cùng trò chơi dân gian; chương trình nghệ thuật tái hiện chiều sâu lịch sử, văn hóa Yên Tử; khóa tu “Yên Tử suối nguồn tuệ giác” thu hút khoảng 3.000 Phật tử tham dự.
Bên cạnh đó là các màn biểu diễn rồng lân rộn ràng, trình diễn nhạc cụ dân tộc và hoạt động khám phá văn hóa ẩm thực dân tộc Dao Thanh Y dưới chân núi, tạo nên không gian gắn kết cộng đồng, nơi du khách vừa hành hương chiêm bái vừa thụ hưởng giá trị văn hóa tinh thần đầu xuân.
Đặc biệt, nhằm tri ân nhân dân và du khách đã đồng hành trong hành trình đưa Yên Tử trở thành Di sản văn hóa thế giới, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 101/2026/NQ-HĐND, quyết nghị miễn 100% vé tham quan danh lam thắng cảnh Yên Tử từ năm 2026 đến hết năm 2028, không bao gồm vé cáp treo.
Khu di tích cũng miễn phí trông giữ phương tiện tại bến xe Hạ Kiệu đến hết năm 2026, mua bảo hiểm miễn phí cho toàn bộ du khách và đưa vào vận hành hệ thống AI nhận diện tự động du khách ra vào, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo an ninh, an toàn.
Lễ Khai hội Xuân Yên Tử năm 2026 vì thế không chỉ là sự kiện văn hóa – tâm linh mở đầu cho ba tháng hội xuân mà còn là dịp quảng bá hình ảnh di sản Yên Tử tới đông đảo du khách trong và ngoài nước. Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch bền vững đang góp phần đưa Yên Tử ngày càng tỏa sáng như một biểu tượng văn hóa – tâm linh đặc sắc của Việt Nam trên trường quốc tế.
