Giảm gánh nặng chi tiền túi của bệnh nhân
Bảo đảm an sinh xã hội gắn liền với phát triển kinh tế-xã hội, để mọi người dân được thụ hưởng chính sách là chủ trương nhất quán, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, BHYT là một trong hai chính sách an sinh xã hội trụ cột, là cơ chế tài chính công quan trọng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, vì mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Với sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước, những năm qua, việc triển khai thực hiện chính sách BHYT đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tỷ lệ tham gia BHYT liên tục tăng, cuối năm 2024 đạt 94,29%; năm 2025, khoảng 95% người dân có thẻ BHYT. Phạm vi, quyền lợi của người tham gia BHYT liên tục được mở rộng. Chất lượng khám, chữa bệnh BHYT ngày càng được cải thiện. Người dân được tiếp cận dịch vụ kỹ thuật y tế hiện đại, hiệu quả cao.
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Y tế, chúng ta phải đối mặt với những thách thức lớn như việc chi tiêu tiền túi của người dân ước tính khoảng hơn 40% chi phí khám, chữa bệnh, vẫn ở mức cao theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới. Nguy cơ nghèo hóa do bệnh tật vẫn hiện hữu, nhất là đối với người nghèo, nhóm yếu thế, người mắc bệnh mạn tính hoặc điều trị dài ngày. Dưới tác động của việc già hóa dân số, áp lực tài chính do rủi ro về sức khỏe lên hộ gia đình càng lớn nếu không có giải pháp, thay đổi mạnh mẽ từ chính sách tài chính y tế. Quyền lợi của người tham gia BHYT mặc dù được đánh giá khá toàn diện so với mức đóng nhưng chưa đủ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của toàn bộ người dân, đặc biệt đối với nhóm người có thu nhập cao.
Chính vì vậy, chủ trương thực hiện BHYT bổ sung theo nhu cầu của người dân là một trong những giải pháp cần thiết nhằm đa dạng hóa các cơ chế bảo vệ tài chính cho người dân, giúp giảm chi tiền túi và giảm áp lực tài chính cho các hộ gia đình trong khám, chữa bệnh. Đây là một trong những giải pháp quan trọng bên cạnh những giải pháp thiết yếu khác đang được đồng bộ triển khai thực hiện theo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Hoàn thiện hệ thống an sinh
Bà Vũ Nữ Anh, Phó vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế) cũng cho rằng, tỉ lệ bao phủ BHYT tại Việt Nam đã đạt trên 90%, song gói quyền lợi của BHYT bắt buộc hiện nay chưa thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu khám, chữa bệnh đa dạng của người dân, đặc biệt, mục tiêu tới năm 2030 người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện. “Mức chi phí đóng BHYT hiện nay tại Việt Nam vẫn đang thấp, không đủ đáp ứng chi phí khám, chữa bệnh ngày càng cao. Chính vì vậy, việc hình thành các gói BHYT bổ sung trên cơ sở tự nguyện sẽ tăng được tỉ lệ thanh toán, chi trả tài chính cho người bệnh", bà Vũ Nữ Anh nói.
Bà Vũ Nữ Anh cho biết thêm, định hướng chính sách là BHYT bổ sung không thay thế BHYT xã hội. Đây là loại hình bảo hiểm được triển khai trên cơ sở người dân đã tham gia BHYT xã hội, nhằm bổ trợ và mở rộng quyền lợi. Việc tham gia BHYT bổ sung hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của từng nhóm dân cư. Phạm vi quyền lợi của BHYT bổ sung phải bảo đảm không trùng lặp với quyền lợi BHYT bắt buộc, tránh lãng phí và trục lợi quỹ bảo hiểm. Bà Vũ Nữ Anh cho biết thêm, hiện Bộ Y tế đang dự thảo định hướng xây dựng chính sách về BHYT bổ sung, có thể bao gồm các gói như: Gói BHYT bổ sung chi trả phần đồng chi trả của BHYT; gói BHYT bổ sung chi trả cho chi phí dịch vụ y tế, dịch vụ y tế tự chọn ngoài phạm vi chi trả của BHYT xã hội; gói BHYT đối với một số trường hợp bệnh hiểm nghèo, bệnh có chi phí điều trị lớn; các gói BHYT bổ sung khác theo thỏa thuận giữa người tham gia và tổ chức cung cấp. Việc đa dạng hóa các gói BHYT được kỳ vọng sẽ giúp người dân có thêm lựa chọn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, tổ chức xã hội tham gia chia sẻ trách nhiệm chăm sóc sức khỏe.
Theo TS Nguyễn Khánh Phương, Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách y tế (Bộ Y tế), BHYT bổ sung là loại hình bảo hiểm do khu vực tư nhân cung cấp, có vai trò bổ sung quyền lợi cho chương trình BHYT bắt buộc. BHYT bổ sung sẽ thanh toán chi phí y tế nằm ngoài phạm vi chi trả của BHYT như phần đồng chi trả, thuốc và dịch vụ ngoài gói quyền lợi. Loại hình bảo hiểm này được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, dành cho người đã tham gia BHYT bắt buộc. Hình thức bảo hiểm bổ sung cũng đã được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng.
Có thể thấy, BHYT bổ sung được coi là giải pháp hỗ trợ cần thiết trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng, chi phí y tế không ngừng gia tăng và quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh chóng. Việc xây dựng và triển khai các gói BHYT bổ sung trên cơ sở tự nguyện, minh bạch, không trùng lặp quyền lợi sẽ góp phần giảm chi tiền túi, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao, đồng thời hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội theo hướng bao trùm, bền vững và công bằng, đúng với chủ trương xuyên suốt của Đảng và Nhà nước về chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
