Hội thảo là sự kiện tổng kết chuỗi hoạt động đối thoại chính sách được triển khai tại 3 thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Hà Nội, nhằm chia sẻ kết quả nghiên cứu và thảo luận các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển khu công nghiệp.
Phát biểu khai mạc, GS.TS Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho biết, giáo dục mầm non giữ vai trò nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, trong đó giai đoạn 0-6 tuổi có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiếp cận giáo dục mầm non sớm không chỉ cải thiện kết quả học tập ở các cấp học tiếp theo mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, do đó cần được nhìn nhận như một khoản đầu tư chiến lược cho phát triển dài hạn.
“Việc triển khai Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030 đặt ra yêu cầu mở rộng phổ cập đối với trẻ từ 3 tuổi, đồng thời tăng tỷ lệ huy động trẻ dưới 3 tuổi. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn đối mặt với nhiều thách thức về cơ sở vật chất, đội ngũ và áp lực tại các khu đô thị, khu công nghiệp. Trước yêu cầu đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chương trình giáo dục mầm non thí điểm năm 2026 với các định hướng đổi mới về phát triển năng lực, tăng cường liên thông và chú trọng kỹ năng cảm xúc - xã hội cho trẻ”, GS.TS Lê Anh Vinh chia sẻ.
Tại hội thảo, bà Cathy McWilliam - Bí thư thứ nhất, Đại sứ quán Australia nhấn mạnh vai trò của hợp tác quốc tế trong thúc đẩy phát triển giáo dục mầm non tại Việt Nam. Bà khẳng định, Chính phủ Australia luôn đồng hành cùng Việt Nam thông qua các chương trình hỗ trợ dựa trên thực tiễn, hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc, giáo dục trẻ em, đặc biệt cho nhóm lao động nữ tại các khu công nghiệp.
“Đầu tư cho công tác chăm sóc, đặc biệt là chăm sóc trẻ em, không chỉ là một lựa chọn xã hội mà còn là một quyết định kinh tế chiến lược. Khi hệ thống chăm sóc hoạt động hiệu quả, phụ nữ có thể tham gia thị trường lao động, doanh nghiệp duy trì được năng suất và trẻ em có nền tảng phát triển tốt hơn. Đây chính là đầu tư cho tương lai nguồn nhân lực và tăng trưởng bền vững của Việt Nam”, bà Cathy McWilliam nhấn mạnh.
Trình bày báo cáo “Chăm sóc vì tăng trưởng - Tăng trưởng khả năng tiếp cận việc làm phù hợp cho lao động nữ trong khu công nghiệp”, bà Helle Buchhave - Trưởng nhóm toàn cầu về giới, Ngân hàng Thế giới cho rằng cần làm rõ mối liên hệ giữa dịch vụ chăm sóc, giáo dục trẻ em với sự tham gia của phụ nữ vào thị trường lao động.
Các phân tích cho thấy, trong các khu công nghiệp, lực lượng lao động nữ chiếm tỷ lệ lớn, song việc thiếu hụt dịch vụ chăm sóc và giáo dục mầm non phù hợp, đặc biệt hiện nay chỉ có 34.6% trẻ em dưới 3 tuổi trên toàn quốc được sử dụng dịch vụ chăm sóc trẻ, điều đó đang là rào cản đáng kể đối với việc làm ổn định và thu nhập của phụ nữ. Ngân hàng Thế giới khuyến nghị cần coi giáo dục mầm non là một trụ cột trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao năng suất lao động.
Trình bày báo cáo tổng quan, bà Hoàng Thị Dinh - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, Chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non tại khu đô thị, khu công nghiệp giai đoạn 2025-2035, định hướng đến 2045 được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh. Trọng tâm là bảo đảm cơ hội tiếp cận dịch vụ giáo dục mầm non chất lượng cho con em người lao động, đặc biệt là lao động di cư.
Theo bà Dinh, chương trình đặt ra các mục tiêu về mở rộng mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, nâng cao chất lượng đội ngũ, cải thiện điều kiện cơ sở vật chất và tăng cường tính linh hoạt trong tổ chức chăm sóc, giáo dục trẻ. Đồng thời, chú trọng huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công - tư để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn tại các khu đô thị và khu công nghiệp.
Về định hướng đến năm 2045, chương trình hướng tới xây dựng hệ thống giáo dục mầm non hiện đại, công bằng và bền vững, gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm an sinh xã hội và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội lâu dài.
