Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 được tổ chức nhằm triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Sự kiện có sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn năng lượng, chuyên gia, nhà khoa học và tổ chức quốc tế.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với ngành năng lượng. Năng lượng phải đi trước một bước, trong đó tự chủ năng lượng là nền tảng của tự chủ kinh tế.
Theo định hướng tại Nghị quyết số 70-NQ/TW, đến năm 2030, tổng cung năng lượng sơ cấp của Việt Nam dự kiến đạt khoảng 150 - 170 triệu tấn dầu quy đổi; tổng công suất các nguồn điện khoảng 183 - 236 GW hoặc cao hơn tùy nhu cầu hệ thống; tổng sản lượng điện đạt khoảng 560 - 624 tỷ kWh. Các cơ sở lọc dầu trong nước được định hướng đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu, trong khi dự trữ xăng dầu cần đạt khoảng 90 ngày nhập ròng.
Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 nhận định, năm 2026 là một trong những năm hệ thống năng lượng phải đối mặt với cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng sáu tháng, khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu chịu tác động mạnh, giá dầu Brent có thời điểm lên tới 118,35 USD/thùng. Trong nước, nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Niño đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục, trong khi sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.
Theo kết quả khảo sát 177 quốc gia được công bố tại diễn đàn, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 quốc gia, tương đương 57,6%, gặp khó khăn về năng lượng; chỉ 13 quốc gia duy trì được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam vẫn bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu và kiểm soát giá năng lượng. Công suất cực đại toàn hệ thống điện đạt 57.537 MW ngày 24/6/2026, riêng miền Bắc đạt 30.248 MW. Dù trải qua ba đợt nắng nóng cực đoan, hệ thống không phải thực hiện cắt điện luân phiên. Điện sản xuất và nhập khẩu cả năm ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3%, cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh.
Đối với lĩnh vực xăng dầu, hai nhà máy lọc dầu trong nước sản xuất khoảng 12,1 triệu tấn trong 9 tháng. Nhà máy Lọc dầu Dung Quất vận hành khoảng 123%, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn đạt khoảng 112% công suất thiết kế quy đổi. Nguồn dầu thô được đa dạng hóa từ một lên hơn mười loại, góp phần duy trì nguồn cung trong nước khi các tuyến vận tải quốc tế gián đoạn. Việt Nam chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt xăng dầu và chưa phải sử dụng nguồn dự trữ quốc gia.
Cùng với bảo đảm nguồn cung, Nhà nước đã dành trên 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu và tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Tại ngày 26/10/2026, giá xăng bán lẻ trong nước bằng khoảng 63% mức bình quân thế giới.
Những kết quả này có được nhờ sự chủ động trong công tác dự báo, xây dựng kịch bản và phối hợp điều hành giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp năng lượng. Tuy nhiên, Báo cáo cũng chỉ rõ những hạn chế cần khắc phục. Tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng đã lên tới 43,9% tổng cung năng lượng sơ cấp năm 2025. Dự trữ xăng dầu mới tương đương khoảng 60 ngày nhập ròng, thấp hơn mục tiêu 90 ngày; dầu thô chưa có dự trữ quốc gia. Trong khi đó, nhiều dự án nguồn và lưới điện vẫn gặp vướng mắc về cơ chế, mặt bằng và vốn đầu tư.
Một trong những thách thức lớn được đặt ra là bảo đảm cung ứng điện trong hai năm tới. Theo dự báo, năm 2027 sẽ tiếp tục khó khăn, năm 2028 còn nhiều thách thức hơn khi nhu cầu điện dự kiến tăng khoảng 10% trên nền phụ tải cao của năm 2026, trong khi các nguồn điện nền mới chưa kịp đưa vào vận hành. Công suất cực đại miền Bắc năm 2027 dự báo đạt khoảng 32.693 - 34.865 MW.
Tại diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đề nghị tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, tạo điều kiện để nhà đầu tư triển khai dự án. Đối với cung ứng điện giai đoạn 2027 - 2028, cần đẩy nhanh tiến độ các công trình nguồn, lưới điện trọng điểm, đặc biệt là những dự án có vai trò cấp điện cho miền Bắc; đồng thời chủ động chuẩn bị phương án bổ sung công suất đỉnh, tăng cường lưu trữ và quản lý nhu cầu phụ tải.
Đồng thời, Việt Nam cần đa dạng hóa nguồn và tuyến vận tải nhập khẩu dầu thô, khí thiên nhiên hóa lỏng và than; xây dựng lộ trình nâng mức dự trữ xăng dầu từ khoảng 60 ngày lên 90 ngày nhập ròng, từng bước hình thành năng lực dự trữ dầu thô và huy động thêm nguồn lực xã hội đầu tư hệ thống kho dự trữ.
Bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm nguồn cung trước mắt, diễn đàn cũng trao đổi về các giải pháp trung và dài hạn, trong đó có phát triển hạ tầng năng lượng, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế.
Tại phiên tọa đàm “An ninh năng lượng: Khơi thông nguồn lực - Nâng cao tự chủ - Tạo động lực tăng trưởng”, các chuyên gia tập trung phân tích cơ cấu nguồn điện, khả năng huy động vốn cho các dự án năng lượng, phát triển điện khí, điện gió ngoài khơi và thị trường điện tái tạo.
Theo các chuyên gia, tiết kiệm năng lượng cần được xem là một nguồn cung quan trọng, có chi phí thấp và khả năng triển khai nhanh. Việc quản trị phụ tải, nâng cao hiệu suất sử dụng điện và thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo sẽ góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới, đồng thời hỗ trợ mục tiêu chuyển dịch năng lượng bền vững.
Cùng với việc công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026, Bộ Công Thương cũng triển khai xây dựng Chuyên trang An ninh năng lượng với 20 chuyên mục và 63 chuyên mục con, tập trung vào các lĩnh vực như điều hành và chính sách, an ninh năng lượng, điện, xăng dầu, năng lượng mới, tiết kiệm năng lượng và dữ liệu năng lượng. Chuyên trang đang được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định cấp phép.
Việc hình thành diễn đàn thường niên gắn với báo cáo quốc gia và chuyên trang thông tin chuyên biệt được kỳ vọng tạo thêm kênh trao đổi chính sách, cập nhật dữ liệu và nâng cao nhận thức xã hội về an ninh năng lượng. Qua đó, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW, tăng cường năng lực tự chủ và xây dựng hệ thống năng lượng an toàn, ổn định, bền vững, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng của nền kinh tế.
