Cấp tín dụng: Những "hợp đồng lỗi" mang tính hệ thống
Dữ liệu từ các kết luận thanh tra tại hàng loạt chi nhánh trọng điểm như Cà Mau, Phú Quốc, Tây Ninh, Tiền Giang và Lâm Đồng trong năm 2025 và đầu năm 2026 đã bóc tách một sự thật phũ phàng.
Vi phạm trong cấp tín dụng tại KienlongBank không phải là hiện tượng đơn lẻ mà mang tính hệ thống.
Tại chi nhánh Cà Mau và Phú Quốc, cơ quan thanh tra đã phát hiện tình trạng cấp tín dụng cho khách hàng không đáp ứng đủ điều kiện vay vốn theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN. Đáng chú ý, Trưởng đoàn thanh tra đã phải ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các chi nhánh này về hành vi nghiêm trọng này.
Quy trình thẩm định, xét duyệt cho vay tại chi nhánh Đông Sài Gòn, Đồng Tháp và Tiền Giang đều bị đánh giá là thiếu chặt chẽ, thậm chí có dấu hiệu chủ quan. Nghiêm trọng hơn, công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay sau khi giải ngân bị buông lỏng, dẫn đến tình trạng khách hàng sử dụng vốn sai mục đích nhưng ngân hàng không kịp thời phát hiện và ngăn chặn.
Bất thường trong Báo cáo Tài chính năm 2025
Phân tích sâu báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của KienlongBank cho thấy những chuyển dịch dòng vốn đầy rủi ro và các chỉ số tài chính thiếu ổn định.
Dòng tiền kinh doanh biến động cực đoan, khi lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của KienlongBank ghi nhận sự đảo chiều ngoạn mục từ con số âm 4.826 tỷ đồng năm trước lên dương 2.360 tỷ đồng năm 2025. Tuy nhiên, sự "tươi sáng" này lại đến chủ yếu từ việc tăng mạnh tiền gửi của khách hàng (tăng hơn 8.488 tỷ đồng) chứ không phải từ sự cải thiện thực chất của chất lượng tài sản.
Chỉ tiêu lãi và phí phải thu từ hoạt động tín dụng đạt hơn 1.656 tỷ đồng, tăng đáng kể so với mức 1.301 tỷ đồng hồi đầu năm. Trong khi đó, lãi cho vay và phí phải thu chưa thu được (ngoại bảng) vẫn duy trì ở mức cao trên 310 tỷ đồng. Việc con số này tiếp tục phình to cho thấy khả năng thực thu từ các khoản nợ của ngân hàng đang gặp vấn đề, dễ dẫn đến tình trạng "lãi giả, lỗ thật" nếu phải thực hiện thoái thu lãi.
Tại chi nhánh Đông Sài Gòn, cơ quan thanh tra đã cảnh báo về tình trạng dư nợ tăng đột biến do tập trung vào một số ít khách hàng trong năm 2023. Điều này tạo ra rủi ro tập trung cực lớn, khi "sức khỏe" của ngân hàng bị buộc chặt vào sự sinh tồn của một vài nhóm khách hàng lớn.
Hệ thống kiểm soát nội bộ: "Lá chắn" đã bị xuyên thủng?
Nguyên nhân gốc rễ của hàng loạt tồn tại được các kết luận thanh tra chỉ ra chính là sự yếu kém của hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro.
Tại chi nhánh Cà Mau và Phú Quốc, lãnh đạo các cấp bị chỉ rõ là chưa thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo, cảnh báo từ Ngân hàng Nhà nước.
Công tác tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại nhiều đơn vị không đáp ứng yêu cầu, dẫn đến việc không phát hiện và cảnh báo sớm các vi phạm trong hoạt động cấp tín dụng. Tại chi nhánh Lâm Đồng, tỷ lệ nợ xấu vẫn duy trì ở mức cao và hoạt động phụ thuộc quá nhiều vào các khoản vay ngoài địa bàn – khu vực mà ngân hàng rất khó để kiểm soát dòng tiền và tài sản bảo đảm.
Sự tăng trưởng của KienlongBank dường như đang được xây dựng trên một nền móng thiếu vững chắc. Việc liên tục vi phạm các quy định về an toàn tín dụng và những bất thường trong dòng tiền cho thấy ngân hàng đang ưu tiên mục tiêu mở rộng quy mô hơn là chất lượng hoạt động. Nếu không quyết liệt chấn chỉnh công tác quản trị rủi ro và minh bạch hóa các khoản lãi dự thu, KienlongBank có thể đối mặt với những hệ lụy tài chính khôn lường khi các sai phạm này tích tụ đến điểm gãy đổ.
