Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP ngày 9/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
Cụ thể, Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số Điều của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 165/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 và Nghị định số 170/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026) và sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 111/2025/NĐ-CP ngày 22/5/2025 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 của Chính phủ).
Bổ sung cơ chế loại trừ báo giá chênh lệch trên 30%
Một điểm đáng chú ý của Nghị định 349 là sửa đổi quy định về căn cứ xác định giá gói thầu. Theo đó, chủ đầu tư phải thu thập tối thiểu một báo giá đối với hàng hóa, dịch vụ và được khuyến khích thu thập nhiều hơn một báo giá. Yêu cầu báo giá phải được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong khi đơn vị quan tâm gửi báo giá trên hệ thống này trong thời hạn tối thiểu 3 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải.
Trường hợp có nhiều hơn một báo giá, giá trung bình của các báo giá được sử dụng làm căn cứ xác định. Tuy nhiên, nếu báo giá hoặc hạng mục trong báo giá có mức giá cao hơn hoặc thấp hơn 30% so với giá trung bình thì chủ đầu tư có quyền loại trừ báo giá hoặc hạng mục đó khi xác định giá trung bình.
Đối với các gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện và vật tư thay thế sử dụng cho thiết bị y tế, chủ đầu tư căn cứ yêu cầu chuyên môn để quyết định tiêu chí kỹ thuật và tổ chức lấy báo giá. Thời hạn gửi báo giá tối thiểu là 10 ngày kể từ ngày đăng tải yêu cầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Nếu có từ hai báo giá trở lên, chủ đầu tư được lựa chọn báo giá cao nhất phù hợp với khả năng tài chính và yêu cầu chuyên môn.
Nghị định đồng thời quy định rõ trách nhiệm của các bên trong quá trình thu thập và cung cấp báo giá. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm bảo đảm việc thu thập báo giá công khai, minh bạch; đơn vị cung cấp báo giá phải bảo đảm thông tin về giá phù hợp với khả năng cung cấp và không vi phạm các quy định về cạnh tranh, bán phá giá hoặc nâng khống giá.
Trường hợp chủ đầu tư đã tuân thủ đầy đủ quy định về tổ chức thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch thì không phải chịu trách nhiệm đối với hành vi vi phạm quy định về cung cấp báo giá của đơn vị cung cấp.
Như vậy, thời gian nhận báo giá thông thường được rút từ tối thiểu 5 ngày xuống còn 3 ngày làm việc, đồng thời bổ sung cơ chế loại trừ những báo giá có mức chênh lệch lớn so với mặt bằng chung. Quy định này hướng tới nâng cao tính minh bạch và sát thực tế trong xác định giá gói thầu, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư và đơn vị cung cấp báo giá.
Mở rộng trường hợp được chỉ định thầu
Nghị định 349/2026/NĐ-CP bổ sung một số trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu cần đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả.
Theo quy định mới, gói thầu đã đăng tải thông báo mời thầu, thông báo mời quan tâm hoặc thông báo mời sơ tuyển nhưng không có nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển; tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng hồ sơ mời thầu; hoặc tất cả nhà thầu không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu, thuộc trường hợp được bổ sung để áp dụng chỉ định thầu.
Bên cạnh đó, một số gói thầu có yêu cầu, điều kiện đặc thù về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật, công nghệ hoặc thị trường cung ứng cũng được bổ sung trường hợp chỉ định thầu. Trong đó có gói thầu mua sắm từ các hoạt động thanh lý, giải thể, phá sản và hàng hóa được mua thông qua giao dịch trên sàn giao dịch hàng hóa.
Nâng hạn mức chỉ định thầu và mua sắm nhỏ
Một trong những nội dung đáng chú ý khác là việc điều chỉnh tăng hạn mức áp dụng chỉ định thầu. Theo Nghị định mới, gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án được áp dụng chỉ định thầu nếu giá gói thầu không quá 1 tỷ đồng, thay cho mức 500 triệu đồng trước đây.
Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức chỉ định thầu đối với dịch vụ tư vấn được nâng lên không quá 3 tỷ đồng, thay cho mức 800 triệu đồng. Các gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp và hỗn hợp cũng được nâng hạn mức từ 2 tỷ đồng lên không quá 3 tỷ đồng.
Nghị định 349 đồng thời nâng hạn mức đối với các gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá trị nhỏ mà cơ quan, đơn vị được tự quyết định việc mua sắm. Theo đó, mức giá trị được nâng từ không quá 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng.
Với gói thầu hoặc nội dung mua sắm không quá 100 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm chịu trách nhiệm quyết định việc mua sắm, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Trường hợp này không phải đáp ứng điều kiện theo quy định tương ứng và không phải thực hiện đầy đủ quy trình lựa chọn nhà thầu, nhưng phải bảo đảm hóa đơn, chứng từ theo quy định pháp luật hoặc có thể thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn.
Việc nâng hạn mức được kỳ vọng tạo thuận lợi hơn cho các nhu cầu mua sắm thường xuyên, giá trị nhỏ, qua đó giảm thời gian và chi phí tổ chức lựa chọn nhà thầu nhưng vẫn gắn với yêu cầu về tiết kiệm, hiệu quả và trách nhiệm của người quyết định mua sắm.
Bổ sung cách xử lý tình huống trong đấu thầu
Nghị định 349/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định xử lý một số tình huống phát sinh trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất.
Đối với trường hợp gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự và hồ sơ dự thầu cơ bản đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đối với các hạng mục hàng hóa là vật tư, thiết bị thông thường, thông dụng, sẵn có trên thị trường, nếu tổng giá trị các hạng mục này trong giá gói thầu không quá 1% giá gói thầu, chủ đầu tư có thể xem xét, quyết định cho phép nhà thầu bổ sung hoặc thay thế hàng hóa. Giá của hàng hóa bổ sung, thay thế không được cao hơn đơn giá hàng hóa đã chào.
Nghị định cũng xử lý trường hợp thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất kéo dài khiến hồ sơ của nhà thầu hết hiệu lực. Khi đó, chủ đầu tư được quyền yêu cầu nhà thầu khôi phục hiệu lực của hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và bảo đảm dự thầu tương ứng.
Nếu nhà thầu không chấp thuận hoặc từ chối khôi phục hiệu lực, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và bảo đảm dự thầu của nhà thầu không được tiếp tục xem xét, đánh giá và nhà thầu không bị xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
Với những sửa đổi, bổ sung trên, Nghị định 349/2026/NĐ-CP hướng tới tháo gỡ một số vướng mắc trong quá trình lựa chọn nhà thầu, đơn giản hóa thủ tục đối với các gói thầu có giá trị nhỏ, đồng thời bổ sung cơ chế xử lý linh hoạt đối với những tình huống phát sinh trong thực tế đấu thầu.
Nghị định số 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (9/9/2026).
