Người phụ nữ trước mặt tôi, sinh năm 1966, xuất thân từ vùng biển Sơn Tĩnh, tỉnh Quảng Ngãi, năm lên 10 tuổi, bà Đào Thị Long theo cha lên núi làm du kích. Như một sự quá vãng, bà Long kể: “những lúc lên núi theo cha đưa cơm cho các chú bộ đội mình nhỏ xíu, đâu biết gì. Riết rồi cũng biết nấu cơm, băng bông cho du kích. Riết rồi mình làm những công việc như đàn ông, con trai”. Và cũng từ đó, sau hòa bình việc gì bà cũng làm; làm để mưu sinh, làm để tri ân cuộc sống.
Yêu biển, không thích ồn ào nơi phố thị, năm 2014, bà Đào Thị Long bán hai căn nhà ở thành phố Nha Trang- Khánh Hòa, gom hết tiền bạc và những kinh nghiệm về biển, bà Long cùng người chồng là ông Trịnh Minh Đại Anh mua đất và khai hoang hai hòn đảo, hòn Ó và hòn Quạ làm du lịch.
Từ những ngày đầu ra đảo, vợ chồng bà đi gỡ gom từng tấn rác thải bám, chìm lấp trên đảo, bao nilon, chai nhựa, đưa ra tàu mang về đất liền tìm đến Công ty môi trường Vạn Ninh để xử lý. Lần lần, hai vợ chồng vị chúa đảo cũng làm sạch rác biển trên hải hòn đảo mà vợ chồng bà đã mua và khai hoang.
Còn ông Trinh Minh Đại Anh, xuất thân từ sỹ quan an ninh, Công an tỉnh Khánh Hòa, khi tổ chức phân công anh vào thành Phố Hồ Chí Minh bảo vệ tháp tùng cho nguyên Trung tướng, Phó CT HĐBT Đồng Sĩ Nguyên.
Bỗng một ngày đẹp trời, anh xin chuyển ngành, và tổ chức chiếu theo nguyện vọng của anh.
Ông Đại Anh nhớ lại, ngày đó anh làm một cuốc xe khách về Nha Trang. Lang thang, ở vùng biển, chàng robinson Đại Anh gặp bà Đào Thị Long. Họ đến với nhau bằng sự chia sẻ, sự trân trọng.
Không phải sinh ra và lớn lên ở thôn Điệp Sơn, nhưng ông Trịnh Minh Đại Anh là một pho sử sống của thôn Điệp Sơn phường Vạn Giã tỉnh Khánh Hòa. Nhấp ngụm trà chát, ông đang dẫn chúng tôi về ngôi làng Điệp Sơn có trầm tích hơn 200 năm: “Du khách tìm đến với thôn Điệp Sơn, nhưng Điệp Sơn là tên thôn, chứ không phải tên đảo.Thực ra Điệp Sơn là cụm 6 đảo nổi, 2 đảo sanho chìm là hòn Dung, hòn Ó “đảo Phật nằm”, hòn Quạ, dân làng vẫn gọi là “hòn giữa “.
“Hòn Bịp” là nơi có hơn 80 hộ dân đảo sinh sống tập trung hơn 200 năm mưu sinh bằng nghề lưới, chài, thả lờ mực, câu rê mực, lờ cua, lờ ghẹ, thả lưới cá, đăng cá. Ông Đại Anh giải thích, ngư dân thả lờ là cách đánh bắt bẫy hải sản bằng cách bỏ mồi vào lồng ghẹ, lồng cua.
Dang hai bàn tay và bộ ngực vạm vỡ giữa ráng chiều, ông Đại Anh khoát tay minh họa: “Riêng lờ mực làm bằng tre 1m2 x 1m2 có 1 mặt chằm lá đủng đỉnh hoặc nilon đen cho có bóng để mực vào, giữa lồng treo đùm trứng mực hoặc cùi dừa giả trứng mực”. mỗi ngày đánh bắt theo cách này, ngư dân không thu hoạch nhiều về sản lượng, nhưng ngày nào cũng có nguồn thu từ biển cả.
Những ngư dân trên đảo, đàn ông thì đi làm nghề biển với thuyền nhỏ, đàn bà và trẻ em thì đi bắt ốc đá, ốc nhút, ốc mặt trăng, sò xanh, sò đá, ốc mỡ, bắt cua, hái rong mơ, rong kim, rong chân vịt. Nên làng chài Điệp Sơn còn có tên là làng Ốc
Mãi làm ngư dân trên đảo.
Mãi nói chuyện, tôi mới biết ông Trịnh Minh Đại Anh là Chủ tịch HĐQT - Công ty TNHH Đầu tư Du lịch Nha Trang Đông Đô, thành lập năm 2016, Trụ sở chính đặt ở đảo hòn Ó, hòn Quạ thuộc thôn Điệp Sơn, Công ty chuyên tổ chức tour du lịch sinh thái đảo Điệp Sơn khám phá và làm điểm du lịch mới nhất cho du khách.
Sinh 1967, cầm tinh con dê đơn độc và luôn đi tìm cỏ ở các triền đồi, và đón ánh nắng ban mai lọt qua hẻm núi, nên cuộc đời của ông Đại Anh gắn liền với đảo với núi đồi và triển dốc. Ông cười vang giải thích cho tôi như người già kể chuyện cổ tích vậy. “Đảo có tên gọi là Đảo Phật nằm (hòn Quạ), sở dĩ có cái tên gọi này là do người dân sinh sống trên đảo, qua đánh bắt và nhìn từ xa hòn đảo mang dáng hình của tượng Phật đang nằm. Dáng nằm đầy uy nghi mà bình an đến lạ kỳ. Đảo Phật nằm (hòn Quạ) có chiều dài chừng 3 km, đảo có những bãi cát dài trắng xóa, khi thủy triều hạ xuống là lúc con đường cát nối hai hòn đảo sẽ xuất hiện kỳ bí và huyền ảo, du khách sẽ đặc biệt thích thú khi khám phá bãi cát nối hay đảo là do thiên nhiên bồi đắp. Và một điều đặc biệt, ở đảo du khách có thể câu cá, các loại cá tôm, như cá thòi lòi, con rạm, cua… và tự mình chế biến, nấu và thưởng thức.
Ông Đại Anh cho biết giá cả được niêm yết công khai ngay bến cảng Vạn Giã, để cho du khách nắm được lịch trình của chuyến đi du ngoạn nơi hòn Ó, hòn Quạ. Ông cũng lấy vị dụ cụ thể vé cano khứ hồi 350k/người là giá niêm yết, giá trọn gói 600k/khách gồm cano khứ hồi và ăn trưa hải sản bao no, bao ngon từ 600k -800k / khách tùy số lượng các đoàn. Và du khách đến và về trong ngày bằng cano hay thuyền thúng của ngư dân trên đảo thì tùy. Nhưng việc cảnh báo đến du khách từ việc mặc áo phao trên tàu, hay việc làm sao du khách không bị say sóng, hay ăn uống, ngủ nghỉ để được bảo đảm trong tour du lịch để du khách an tâm trải nghiệm.
Du khách cũng cần lưu ý nhóm khách từ 07 người trở lên mới bán vé trọn gói, 06 khách trở lại khách có thể mua vé khứ hồi cano và kêu món hải sản giá cân ký hợp lý, khách đoàn các công ty lữ hành với số lượng lớn có giá trọn gói từ 450k - 500 - 550k theo số lượng từ cảng Vạn Giã. Khách đi tàu du lịch thời gian di chuyển từ cảng Vạn Giã chậm hơn cano 10 phút, nhưng khi đi đoàn lớn không phải tách đoàn vì tàu có tải trọng lớn hơn, rộng rãi, có phòng wc trên tàu, các loại tàu 20-35-50 chỗ, cano 12-18-24 chỗ thời gian di chuyển 1 lượt từ Cảng Vạn Giã đến đảo Phật nằm (hòn Ó) 15 phút, tàu 25 phút là ra đến đảo. Từ đây du khách sẽ khám phá đảo bởi tour tắm biển, nghĩ dưỡng trên đảo và tổ chức tuần trăng mật trên đảo để tìm cho mình những khoảnh khắc lãng mạn và bay bổng nhất của tình yêu.
Chúng tôi hỏi bà Long sao yêu biển mãnh liệt vậy, vừa làm hướng dẫn viên, vừa làm phục vụ, và làm vợ, làm mẹ, làm bà” chúa đảo” cứ ngon ơ vậy. Bà Long cười trong ánh nắng nhẹ nhàng bảo. “Tôi sinh ra ở vùng Sơn Tĩnh, Quảng Ngãi vùng quê có biển, và là con dân nước Việt, mùi biển như thấm đẫm trong con người tui rồi chú ạ. Nên suốt cuộc đời, tui đi tìm mùi biển rứa thôi.” Bà Long không nói nhiều, nhưng trong mỗi việc làm của bà, bà làm nhiều hơn nói. Chính vì thế, nhiều năm qua khách du lịch không thấy những bao nilon, những vỏ chai nước ngọt được vứt bừa bãi trên biển Điệp Sơn nữa. Khi du khách đến trải nghiệm ở các Đảo Hòn Ó, Hòn Quạ, Đảo Phật nằm, trong quần thể đảo điệp Sơn đều thấy được sư thanh bình, nguyên sơ và thanh sách đến kỳ lạ như nguyên sơ vậy.