Chương trình được tổ chức nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển năng lượng sạch, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn, đồng thời tạo diễn đàn đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà khoa học và các tổ chức quốc tế để đề xuất giải pháp thúc đẩy thị trường nhiên liệu sinh học theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Phạm Mạnh Hùng - Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam nhấn mạnh, chuyển dịch năng lượng xanh đang trở thành xu thế tất yếu trên phạm vi toàn cầu. Các quốc gia ngày càng chú trọng xây dựng mô hình tăng trưởng bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới nền kinh tế carbon thấp. Trong tiến trình đó, nhiên liệu sinh học được xem là một giải pháp quan trọng nhằm thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh.
Ông Hùng cho rằng đối với Việt Nam, phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình chuyển đổi năng lượng mà còn là nhiệm vụ quan trọng để thực hiện các cam kết quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để phát triển các ngành công nghiệp mới, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy đổi mới công nghệ và tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế.
Theo ông, Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đã xác định rõ định hướng phát triển đồng bộ, đa dạng hóa các loại hình năng lượng, ưu tiên khai thác và sử dụng hiệu quả năng lượng tái tạo, năng lượng mới và năng lượng sạch. Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai nhiều cải cách chiến lược nhằm nâng hạng thị trường vốn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế, phát triển các ngành kinh tế xanh, trong đó có nhiên liệu sinh học, đang trở thành yêu cầu cấp thiết để tạo động lực tăng trưởng mới.
Đáng chú ý, từ ngày 1/6/2026, toàn bộ hệ thống cửa hàng xăng dầu trên cả nước đã chính thức triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 theo lộ trình của Bộ Công Thương. Theo ông Hùng, đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình hiện thực hóa các chủ trương về chuyển dịch năng lượng xanh, đồng thời thể hiện quyết tâm của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và toàn xã hội trong việc thúc đẩy sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường.
“Việc triển khai đồng bộ xăng E10 trên phạm vi toàn quốc mở ra cơ hội lớn để giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông vận tải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển các chuỗi giá trị kinh tế xanh”, ông Hùng nhấn mạnh.
Tuy nhiên, ông Hùng cũng cho rằng quá trình triển khai đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp sản xuất và phân phối nhiên liệu, giới khoa học cùng người tiêu dùng nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện cơ chế chính sách và tăng cường truyền thông để tạo sự đồng thuận xã hội.
Đồng quan điểm, ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho rằng, phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có nhiên liệu sinh học, là xu thế tất yếu của thế giới. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và nguy cơ đứt gãy nguồn cung nhiên liệu hóa thạch do xung đột địa chính trị, nhiên liệu sinh học không chỉ có ý nghĩa về môi trường mà còn đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Theo Phó Cục trưởng, chuyển dịch năng lượng xanh và phát triển bền vững đã trở thành nhu cầu nội tại của nền kinh tế. Việc phát triển các nguồn năng lượng tái tạo dựa trên lợi thế về điều kiện tự nhiên và nguồn nguyên liệu trong nước sẽ góp phần gia tăng khả năng tự chủ năng lượng, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn.
Tại diễn đàn, ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam đã phân tích sâu hơn về vai trò của nhiên liệu sinh học đối với nền kinh tế. Ông Tuấn cho rằng, một chương trình nhiên liệu sinh học toàn diện có thể giải quyết đồng thời bốn mục tiêu lớn của quốc gia gồm hỗ trợ đầu ra cho nông nghiệp, bảo vệ môi trường, tăng cường an ninh năng lượng và góp phần cân bằng thương mại quốc tế.
Theo ông, nhiên liệu sinh học trước hết là lời giải cho bài toán tiêu thụ nông sản. Kinh nghiệm từ Mỹ cho thấy khoảng 70% sản lượng ngô được sử dụng để sản xuất ethanol. Đối với Việt Nam, ngành ethanol có thể tạo đầu ra ổn định cho các cây trồng có lợi thế như sắn và mía, góp phần nâng cao giá trị gia tăng thay vì xuất khẩu nguyên liệu thô.
Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam nhấn mạnh, cần thay đổi tư duy đối với cây sắn, từ một loại cây trồng giá trị thấp thành cây nguyên liệu chiến lược cho ngành công nghiệp ethanol. “Chúng ta phải thay đổi cách nhìn nhận, phải coi sắn là cây trồng có giá trị gia tăng cao. Điều quan trọng nhất là nhiên liệu sinh học tạo ra đầu ra ổn định, tạo động lực để người nông dân chuyên tâm, xây dựng chiến lược vùng trồng lâu dài”, ông Tuấn nói.
Bên cạnh lợi ích kinh tế, nhiên liệu sinh học còn mang lại hiệu quả rõ rệt về môi trường. Theo ông Tuấn, việc pha ethanol vào xăng không chỉ giúp giảm phát thải CO₂ mà còn làm giảm đáng kể các khí độc hại như CO và HC trong khí thải động cơ. Thử nghiệm cho thấy pha 1% ethanol có thể giảm khoảng 3% lượng khí thải độc hại, đồng nghĩa với việc xăng E10 có khả năng giảm tới 30% lượng khí độc phát sinh.
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại diễn đàn là phần chia sẻ kinh nghiệm quốc tế từ Brazil – quốc gia được xem là hình mẫu hàng đầu thế giới về phát triển nhiên liệu sinh học. Đại sứ Brazil tại Việt Nam Marco Farani cho biết, nước này đã xây dựng ngành ethanol trong gần 50 năm qua với hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ vùng nguyên liệu, sản xuất công nghiệp đến phân phối nhiên liệu và công nghệ phương tiện.
Theo Đại sứ Marco Farani, yếu tố quyết định thành công của Brazil là sự ổn định và nhất quán trong chính sách. Từ năm 1975, nước này triển khai chương trình Proalcool nhằm thúc đẩy sản xuất và sử dụng ethanol trên quy mô lớn. Hiện Brazil áp dụng tỷ lệ pha trộn bắt buộc 27% ethanol vào xăng và đang hướng tới mức 30 - 32% trong những năm tới. Khoảng 85% xe hạng nhẹ tại nước này có thể sử dụng ethanol nguyên chất hoặc xăng pha ethanol.
Ông cho biết, ethanol sinh học tại Brazil giúp giảm từ 70 - 82% lượng phát thải carbon so với xăng truyền thống, thậm chí có thể đạt tới 90% trong điều kiện tối ưu. Kể từ năm 2003, việc sử dụng ethanol đã giúp quốc gia Nam Mỹ này tránh phát thải khoảng 600 triệu tấn CO2.
Theo Đại sứ Marco Farani, nhiên liệu sinh học không nên được xem là đối thủ của xe điện mà là giải pháp đồng hành trong quá trình chuyển đổi năng lượng. Thành công của Brazil cho thấy ethanol sinh học không chỉ là một loại nhiên liệu mà còn có thể trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Các đại biểu tham dự diễn đàn nhận định, trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai lộ trình sử dụng xăng E10 trên toàn quốc, những kinh nghiệm quốc tế và các giải pháp được thảo luận tại diễn đàn sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện chính sách, phát triển vùng nguyên liệu bền vững, huy động nguồn lực đầu tư và mở rộng thị trường nhiên liệu sinh học. Nếu được triển khai đồng bộ và bài bản, nhiên liệu sinh học có thể góp phần giúp Việt Nam thực hiện đồng thời ba mục tiêu lớn là giảm phát thải, tăng cường an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
