Sáng 16/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Nhiều chỉ tiêu lâm nghiệp đạt và vượt mục tiêu đề ra
Ngày 11/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 823/QĐ-TTg phê duyệt đề cương điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đánh giá kết quả thực hiện Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia giai đoạn 2021 - 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan lập quy hoạch, cho biết 6 chỉ tiêu đã đạt và vượt mục tiêu đề ra.
Đến năm 2025, diện tích có rừng đạt 14,918 triệu ha, trong đó diện tích rừng tự nhiên đạt 10,024 triệu ha, rừng trồng đạt 4,984 triệu ha. Tỷ lệ che phủ rừng đạt 42,03%, trong khi diện tích rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng tự nhiên cơ bản được giữ ổn định.
Diện tích rừng trồng gỗ lớn đạt khoảng 1,32 triệu ha. Bình quân khai thác đạt 264.000 ha/năm, bằng 117% kế hoạch. Tổng thể tích khai thác gỗ đạt 164 triệu m3, bình quân 32,8 triệu m3/năm, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu nguyên liệu gỗ của ngành chế biến lâm sản.
Thu dịch vụ môi trường rừng bình quân đạt 3.740 tỷ đồng/năm, vượt 7% kế hoạch năm. Diện tích được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đến năm 2025 đạt 730.000 ha, bằng 146% kế hoạch.
Tuy nhiên, một số chỉ tiêu chưa đạt theo quy hoạch được phê duyệt. Tổng diện tích quy hoạch cho đất lâm nghiệp đến năm 2025 đạt 15,585 triệu ha, thấp hơn mức 15,848 triệu ha theo quy hoạch đến năm 2030.
Tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân đạt 4,85%/năm, thấp hơn mục tiêu 5 - 5,5%. Giá trị xuất khẩu lâm sản năm 2025 đạt 18,33 tỷ USD, bằng 91,65% mục tiêu 20 tỷ USD. Dù chưa đạt mục tiêu, gỗ và lâm sản Việt Nam đã có mặt tại hơn 160 quốc gia, vùng lãnh thổ và Việt Nam tiếp tục thuộc nhóm các quốc gia hàng đầu thế giới về xuất khẩu, sản xuất gỗ.
Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành lâm nghiệp vẫn còn một số hạn chế như số liệu giữa quy hoạch lâm nghiệp, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch liên quan chưa thống nhất; tình trạng chặt phá, lấn chiếm và khai thác rừng trái phép vẫn xảy ra tại một số địa phương. Nguồn lực đầu tư cho bảo vệ, phát triển rừng còn hạn chế; hạ tầng lâm nghiệp, nhất là hạ tầng phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu còn hạn chế, chưa đồng bộ với các lĩnh vực khác.
Hướng tới quản lý rừng bền vững
Dự thảo điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đặt mục tiêu bảo đảm sự thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia và Quy hoạch sử dụng đất quốc gia; kế thừa những kết quả phù hợp của giai đoạn 2021- 2025, đồng thời khắc phục các tồn tại, yếu kém để phục vụ phát triển kinh tế và bảo vệ diện tích rừng tự nhiên hiện có, đặc biệt là rừng đặc dụng.
Quy hoạch cũng hướng tới phát huy đầy đủ giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng, gắn khai thác, sử dụng rừng với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học. Quá trình tổ chức thực hiện phải bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời đáp ứng yêu cầu khoa học, phát triển và hội nhập quốc tế.
Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là duy trì tỷ lệ che phủ rừng trên 42%, đồng thời nâng cao chất lượng rừng. Tốc độ gia tăng GDP ngành lâm nghiệp bình quân được đặt ở mức 4,8 - 5,5%/năm; giá trị xuất khẩu lâm sản đạt 20 - 21 tỷ USD; giá trị tiêu thụ trong nước đạt 6 - 8 tỷ USD.
Bình quân mỗi năm trồng từ 270.000 -300.000 ha rừng; diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đạt khoảng 1,23 triệu ha. Toàn bộ diện tích rừng của các chủ rừng là tổ chức được quản lý theo phương án quản lý rừng bền vững.
Tầm nhìn đến năm 2050 là xây dựng ngành lâm nghiệp hiện đại, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ đa dạng, có giá trị gia tăng cao, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và hội nhập quốc tế.
Tại cuộc họp, báo cáo thẩm định cho thấy các thành viên Hội đồng cơ bản thống nhất với nội dung điều chỉnh quy hoạch. Hội đồng đánh giá báo cáo đã bám sát quy định của Luật Quy hoạch, Luật Lâm nghiệp và phù hợp với đề cương điều chỉnh quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 823/QĐ-TTg.
Quy hoạch phải thống nhất, dự báo sát thực tiễn
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc, khoa học và tinh thần trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình lập, lấy ý kiến, tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp.
Phó Thủ tướng đánh giá hồ sơ cơ bản phù hợp quy định pháp luật, bảo đảm thành phần, trình tự và yêu cầu thẩm định; bám sát đề cương được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, kế thừa những nội dung còn phù hợp của quy hoạch hiện hành, đồng thời cập nhật những thay đổi về pháp luật, địa giới hành chính, định hướng phát triển kinh tế - xã hội và các quy hoạch liên quan.
Phó Thủ tướng yêu cầu trước hết phải bảo đảm sự thống nhất giữa các quy hoạch, tránh chồng chéo, đặc biệt với Quy hoạch sử dụng đất quốc gia. Các số liệu trong Quy hoạch lâm nghiệp phải thống nhất với số liệu tại các văn bản quy hoạch khác, bởi sự thiếu đồng bộ sẽ gây khó khăn trong tổ chức thực hiện.
Quy hoạch cần tổng hợp, đối chiếu và phản ánh đầy đủ thực trạng, tiềm năng, nguồn lực về rừng và đất rừng; đánh giá kỹ kết quả thực hiện các chỉ tiêu giai đoạn 2021 - 2025, làm rõ kết quả đạt được và nhận diện những tác động có thể ảnh hưởng đến rừng, đất rừng trong thời gian tới.
Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu dự báo đầy đủ các yếu tố tác động đến ngành lâm nghiệp, gồm môi trường, biến đổi khí hậu, thị trường lâm sản, thị trường carbon thế giới, gia tăng dân số, di dân và sự phát triển của khoa học, công nghệ. “Dự báo đầy đủ, chính xác thì quy hoạch mới sát và đạt mục tiêu”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Gắn phát triển lâm nghiệp với sinh kế người dân
Về phát triển lâm nghiệp, Phó Thủ tướng yêu cầu quy hoạch phải gắn với sinh kế người dân và bảo vệ môi trường. Các mục tiêu về kinh tế, xã hội và môi trường cần được thể hiện rõ, từ tốc độ tăng trưởng ngành, giá trị xuất khẩu lâm sản, tỷ lệ che phủ rừng đến đời sống của người dân tại khu vực có rừng.
Theo đó, quy hoạch phải bảo đảm ba mục tiêu cốt lõi. Về kinh tế là bảo đảm tăng trưởng, đạt các tốc độ và chỉ tiêu đề ra; về xã hội là đặt sinh kế của người dân ở vị trí quan trọng; về môi trường là phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ hệ sinh thái.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu quy hoạch gắn với các dự án ưu tiên và nguồn lực thực hiện. Danh mục dự án cần dự kiến các công trình ưu tiên đầu tư, gắn với nguồn lực từ Trung ương, địa phương và xã hội hóa, qua đó đồng thời phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, bảo đảm sinh kế người dân và bảo vệ môi trường.
Cùng với đó, cơ quan chủ trì cần tiếp tục nghiên cứu, kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách để xử lý những bất cập phát sinh trong thực tiễn, nhất là chênh lệch giữa diện tích rừng thực tế và diện tích trên hồ sơ; vấn đề phân cấp, phân quyền khi chuyển mục đích sử dụng rừng phục vụ phát triển kinh tế.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu có giải pháp xử lý tình trạng vi phạm, lấn chiếm, phá hoại và khai thác không kiểm soát tài nguyên rừng.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đầy đủ dữ liệu, phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Chính phủ để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.
