Đây là trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, đóng vai trò kết nối hoạt động nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu, góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị từ nghiên cứu đến thương mại hóa sản phẩm.
Việc thành lập Trung tâm là bước cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời hiện thực hóa Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện Việt Nam chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử còn nhiều hạn chế. Các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp thiết kế chip chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy ở nước ngoài, khiến chi phí tăng cao, thời gian triển khai kéo dài và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.
Hiện chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) dao động từ 30.000 đến 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 đến 24 tháng. Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, hơn 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và các lĩnh vực liên quan. Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.
Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Trung tâm sẽ vận hành theo mô hình Multi-Project Wafer (MPW), cho phép gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo nhằm giảm đáng kể chi phí sản xuất thử, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm chip "Make in Vietnam".
Phát biểu tại lễ ra mắt, ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin cho biết, trong kỷ nguyên số, chip bán dẫn không chỉ là một linh kiện điện tử mà đã trở thành nền tảng của nhiều công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán hiệu năng cao, mạng 5G, Internet vạn vật (IoT), robot, tự động hóa, xe điện, thiết bị thông minh, quốc phòng, an ninh và hạ tầng số quốc gia.
Cục trưởng Nguyễn Khắc Lịch cho biết, năm 2025 doanh thu ngành bán dẫn Việt Nam đạt trên 21 tỷ USD, thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với trên 240 dự án, hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch cùng đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn. Tuy nhiên, để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam cần giải quyết bài toán hiện thực hóa các bản thiết kế chip thành sản phẩm thực tế.
“Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được thành lập nhằm góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về sản xuất thử nghiệm, tạo cầu nối giữa thiết kế, chế tạo thử, đo kiểm, đánh giá và từng bước thương mại hóa sản phẩm chip”, ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh.
Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ, có nhiệm vụ cung cấp hạ tầng dùng chung hỗ trợ toàn bộ quy trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến thương mại hóa sản phẩm.
Trung tâm sẽ cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và kiểm chứng thiết kế; đồng thời làm đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip, đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế để tổ chức sản xuất thử cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước. Sau sản xuất thử, Trung tâm tiếp tục hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và các quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo.
Theo lộ trình phát triển, giai đoạn 2026 - 2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhóm thiết kế phát triển sản phẩm chip bán dẫn. Giai đoạn 2028 - 2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần kinh phí, đồng thời hoàn thiện hệ thống hạ tầng, phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế và môi trường kiểm thử. Từ sau năm 2030, Trung tâm hướng tới làm chủ các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín trong khu vực Đông Nam Á.
Trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, gồm nhiều tập đoàn công nghệ lớn trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu như: Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, TSMC, GlobalFoundries cùng các trường đại học trọng điểm và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam như Viettel, FPT, VSAP Lab.
Các thỏa thuận tập trung vào nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử chip, chia sẻ hạ tầng kỹ thuật và tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu.
Trung tâm cũng công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 chuyên gia uy tín trong lĩnh vực bán dẫn đến từ các tập đoàn công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu trong và ngoài nước nhằm tư vấn chiến lược phát triển cũng như hỗ trợ chuyên môn cho các đơn vị tham gia hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam. Bên cạnh đó, 9 gian hàng của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học đã giới thiệu nhiều sản phẩm, giải pháp và kết quả nghiên cứu tiêu biểu trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, thời gian qua Bộ đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, từ luật, nghị định, chiến lược, chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm đến hệ thống phòng thí nghiệm và trung tâm thử nghiệm quốc gia. Việc thành lập Trung tâm trong thời gian ngắn thể hiện quyết tâm của Bộ trong phát triển ngành công nghiệp chiến lược này.
Bộ trưởng nhấn mạnh, các cơ chế, chính sách hiện nay đã mở ra cơ hội bình đẳng cho doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Theo ông, vấn đề đặt ra không còn là thiếu cơ chế mà là năng lực tổ chức triển khai nhanh và hiệu quả.
Bộ Khoa học và Công nghệ đang mời gọi các dự án nghiên cứu trong lĩnh vực bán dẫn tham gia các chương trình của Bộ. Bộ trưởng cho rằng, để hình thành ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam không thể dựa vào nỗ lực của một đơn vị riêng lẻ mà cần sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Đồng thời, việc đầu tư các phòng sạch, phòng thí nghiệm và trung tâm thử nghiệm cần được tính toán theo hướng dùng chung nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và hỗ trợ tốt hơn cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
“Tôi rất mong Trung tâm này cùng các viện, trường, doanh nghiệp và Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ cùng nhau viết nên câu chuyện về ngành bán dẫn của Việt Nam trong tương lai”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh.
