Không chỉ ảnh hưởng đến trí nhớ, sa sút trí tuệ còn làm suy giảm khả năng tư duy, phán đoán và khả năng thực hiện các thao tác trong sinh hoạt hằng ngày, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh cũng như tạo nên áp lực tâm lý và gánh nặng chăm sóc cho người thân.
Sa sút trí tuệ không chỉ là lão hóa bình thường
Sa sút trí tuệ là hội chứng suy giảm chức năng nhận thức như trí nhớ, ngôn ngữ và khả năng xử lý thông tin do não bị tổn thương bởi nhiều nguyên nhân. Bệnh có thể tiến triển theo thời gian nếu không được phát hiện và can thiệp sớm.
Các thể bệnh thường gặp gồm Alzheimer, sa sút trí tuệ do mạch máu não, thể Lewy body và thể trán – thái dương. Điều quan trọng cần hiểu đúng là: Sa sút trí tuệ không phải là một phần tất yếu của quá trình lão hóa.
Nhận biết sớm qua những dấu hiệu nhỏ
Theo các chuyên gia về lão khoa và nội thần kinh trong nước, Việt Nam là một trong 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Cùng với sự phát triển của dân số già, số lượng người bị sa sút trí tuệ - đặc biệt là bệnh Alzheimer - cũng tăng lên. Dự báo số lượng bệnh nhân sa sút trí tuệ ở Việt Nam sẽ tăng tới 1,8 triệu người vào năm 2050.
Sa sút trí tuệ nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể gây ra các hệ quả nghiêm trọng như suy kiệt cơ thể vì dinh dưỡng kém do chán ăn, bỏ ăn; tăng nguy cơ các bệnh viêm nhiễm. Người bệnh dần không tự chăm sóc được bản thân và đối diện các nguy cơ, rủi ro về an toàn. Chẳng hạn, một số người bị sa sút trí tuệ, khi ra ngoài đã đi lạc vì không nhớ và không thể tự tìm cách về nhà. Người thân phải tốn rất nhiều công sức và thời gian, thậm chí là hàng tháng mới có thể tìm thấy và đưa họ trở về.
Theo các chuyên gia, việc phát hiện ở giai đoạn nhẹ là “thời điểm vàng” giúp can thiệp hiệu quả, làm chậm quá trình tiến triển và duy trì khả năng sinh hoạt độc lập cho người bệnh. Những thay đổi tưởng chừng đơn giản như hay quên, lặp lại câu hỏi, khó tập trung hay thay đổi tính cách… có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh.
Can thiệp sớm và đúng cách giúp bệnh chậm tiến triển
ThS.BS.CKI. Đỗ Thị Kim Phướng – Chuyên khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long cho biết: “Sa sút trí tuệ là bệnh lý tiến triển âm thầm, nhiều trường hợp người bệnh hoặc gia đình thường chủ quan cho rằng đó chỉ là biểu hiện tuổi già. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách, chúng ta hoàn toàn có thể làm chậm tiến triển bệnh, giúp người bệnh duy trì chất lượng sống trong thời gian dài”.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh, việc tầm soát sớm đặc biệt quan trọng ở những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh.
Chẩn đoán sớm nhờ công nghệ hiện đại
Hiện nay, chẩn đoán sa sút trí tuệ cần kết hợp nhiều phương pháp như đánh giá lâm sàng, test nhận thức và chẩn đoán hình ảnh.
Tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, quy trình tầm soát được thực hiện theo hướng như: Test đánh giá nhanh chức năng nhận thức chỉ trong khoảng 2 phút; Chụp MRI não bằng hệ thống MRI 3.0 Tesla giúp phát hiện sớm tổn thương não; Phương pháp an toàn, không xâm lấn, hỗ trợ xác định nguyên nhân chính xác. Nhờ đó, người bệnh có thể được phát hiện sớm ngay cả khi triệu chứng còn chưa rõ ràng.
Điều trị toàn diện – đồng hành cùng người bệnh
Dù chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn, việc quản lý bệnh đúng cách có thể giúp kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng sống.
Hướng điều trị hiện nay bao gồm: Sử dụng thuốc hỗ trợ chức năng nhận thức; Tư vấn và hướng dẫn chăm sóc cho gia đình; Theo dõi lâu dài, xây dựng nhóm quản lý người bệnh. Đặc biệt, vai trò của gia đình rất quan trọng trong việc đồng hành và chăm sóc người bệnh.
Chủ động bảo vệ não bộ để giảm nguy cơ
Các chuyên gia khuyến cáo, việc duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ: Vận động thể chất thường xuyên; Ăn uống khoa học, lành mạnh. Bổ sung đầy đủ vitamin; Rèn luyện trí não; Duy trì giao tiếp xã hội; Kiểm soát tốt bệnh lý nền; Ngủ đủ giấc.
Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa thần kinh giàu kinh nghiệm và hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng các chương trình tầm soát và chẩn đoán chuyên sâu, Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long chú trọng phát hiện sớm và quản lý hiệu quả các bệnh lý liên quan đến suy giảm trí nhớ. Mục tiêu giúp người bệnh được can thiệp kịp thời, làm chậm tiến triển bệnh và duy trì chất lượng cuộc sống tốt hơn.
