
Sáng 17/11, trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam-Giai đoạn II” (Dự án EU JULE II), Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) tổ chức Hội thảo tham vấn về việc triển khai thí điểm chế định luật sư công.
Nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro pháp lý từ sớm
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Đặng Kim Hoa cho biết, nhằm thể chế hóa chủ trương tại Nghị quyết số 27-NQ/TW Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới và Kết luận số 23-KL/TW của Bộ Chính trị về Đề án “Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay”, Quốc hội khóa XVI đã ban hành Nghị quyết số 24/2026/QH16 về thí điểm thực hiện chế định luật sư công. Đây là dấu mốc quan trọng, đặt nền móng pháp lý cho việc hình thành đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp, bản lĩnh, hoạt động trong khu vực công, nhằm bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước.
Theo Nghị quyết số 24/2026/QH16, việc thí điểm được triển khai tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong thời hạn 2 năm. Ngay sau khi Nghị quyết có hiệu lực, Bộ Tư pháp đã chủ động phối hợp các bộ, ngành, địa phương ban hành kế hoạch, hướng dẫn chuyên môn và từng bước kiện toàn tổ chức bộ máy, tiêu chuẩn chức danh.

Tuy nhiên, do đây là mô hình mới trong hệ thống pháp luật và nền hành chính quốc gia, quá trình triển khai bước đầu vẫn gặp một số khó khăn, vướng mắc liên quan nhận thức, cơ chế phối hợp liên ngành, tiêu chuẩn tuyển chọn, chế độ đãi ngộ, cũng như việc phân định chức năng, nhiệm vụ giữa luật sư công và đội ngũ pháp chế hiện hành.
Trước yêu cầu đó, hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các cơ quan trực tiếp thực hiện trao đổi về những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp tháo gỡ trong quá trình triển khai thí điểm.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Hải, Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II nhấn mạnh, lần đầu tiên Việt Nam có đội ngũ công chức, viên chức, người làm việc tại doanh nghiệp nhà nước được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư, với mục tiêu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, các cơ quan, tổ chức trong khu vực nhà nước.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hải, việc hình thành đội ngũ luật sư công không chỉ nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước khi tranh chấp xảy ra mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro pháp lý ngay từ đầu. Qua đó, bảo đảm mỗi quyết định hành chính, hợp đồng, dự án đều được xem xét kỹ lưỡng về tính hợp pháp trước khi ban hành, ký kết hoặc triển khai.
Cố vấn trưởng Dự án bày tỏ tin tưởng, đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp, liêm chính sẽ góp phần nâng cao chất lượng quyết định hành chính, tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của bộ máy nhà nước.
“Khi các quyết định của cơ quan công quyền đúng pháp luật ngay từ đầu, người dân và doanh nghiệp sẽ là những người được hưởng lợi trực tiếp nhất”, bà Hải chia sẻ.
Xây dựng phương thức phối hợp phù hợp
Trao đổi tại hội thảo, các đại biểu nhận định, việc triển khai chế định luật sư công mở ra cơ hội hợp tác thiết thực đối với các tổ chức hành nghề luật sư. Đây không chỉ là cơ hội phát triển hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý mà còn tạo điều kiện để các tổ chức hành nghề luật sư tham gia sâu hơn vào việc bảo vệ lợi ích công, nâng cao chất lượng quản trị nhà nước và thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp.

Để phối hợp hiệu quả cùng luật sư công tại các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, một số ý kiến đề nghị các tổ chức hành nghề luật sư nghiên cứu, thiết lập nhóm hành nghề chuyên trách đối với khách hàng là cơ quan, doanh nghiệp nhà nước có luật sư công; đồng thời xây dựng phương thức phối hợp phù hợp.
Các tổ chức hành nghề luật sư cũng cần xây dựng hồ sơ năng lực chuyên biệt, giới thiệu khả năng phối hợp luật sư công, tập trung vào các nhóm dịch vụ như nghiên cứu chính sách, pháp luật; tư vấn dự án và phòng ngừa tranh chấp; giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, cần chủ động tìm hiểu, tiếp cận nhu cầu phối hợp của các cơ quan, địa phương thực hiện thí điểm; thiết lập quy trình nội bộ về bảo mật thông tin và kiểm soát xung đột lợi ích, coi đây là điều kiện bắt buộc trước khi tiếp nhận các vụ việc liên quan khu vực Nhà nước.
Những đề xuất tại hội thảo nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai thí điểm, tăng cường sự phối hợp giữa luật sư công và các tổ chức hành nghề luật sư, từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ luật sư công trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước.