Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương cùng đại diện các hiệp hội, tập đoàn trong lĩnh vực xăng dầu.
Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo Bộ Công Thương tập trung sửa đổi các quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu và các nghị định, văn bản liên quan. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, tại buổi làm việc đầu tiên với Bộ Công Thương, Thủ tướng đã chỉ đạo "tập trung triển khai ngay việc rà soát, kiện toàn hệ thống phân phối xăng dầu theo hướng cắt giảm tối đa các khâu trung gian, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong quý II năm 2026".
Các Phó Thủ tướng cũng có nhiều chỉ đạo, Bộ Công Thương cơ bản tiếp thu, hoàn thiện các quy định về hệ thống phân phối xăng dầu trong dự thảo Nghị định. Đến nay, dự thảo đã qua nhiều lần lấy ý kiến thành viên Chính phủ. Bộ Công Thương đồng thời nghiên cứu sửa đổi cơ chế kinh doanh xăng dầu theo hướng sắp xếp lại các loại hình thương nhân nhập khẩu, phân phối, bán lẻ; giảm thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và đổi mới cơ chế điều hành giá.
Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung thảo luận về việc tổ chức lại hệ thống phân phối, cắt giảm các khâu trung gian; phân định rõ trách nhiệm, chức năng, nhiệm vụ giữa khâu tạo nguồn với khâu phân phối, bán lẻ, qua đó giảm các tầng nấc không cần thiết, nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Các nội dung được quan tâm còn gồm ứng dụng khoa học, công nghệ trong các khâu của hệ thống, bảo đảm thị trường vận hành thông suốt, hạn chế biến động và thiếu hụt nguồn cung; tiếp tục đổi mới cơ chế giá theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý của Nhà nước; hoàn thiện các cơ chế, biện pháp bảo đảm nguồn cung, kể cả khi thị trường biến động, cũng như việc sử dụng và vận hành Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Phát biểu khai mạc và kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, tiền đề cho ổn định và tăng trưởng 2 con số. Theo Thủ tướng, cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu là một trong những nhiệm vụ ưu tiên rất quan trọng.
Triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam đã thực hiện nhiều nhiệm vụ và đạt những kết quả tích cực, song cần tiếp tục có những cải cách mạnh mẽ hơn trên một số lĩnh vực.
Thủ tướng cho rằng việc thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về đổi mới mô hình phát triển dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế đòi hỏi các ngành, các cấp, nhất là những lĩnh vực đầu vào của nền kinh tế, phải có những thay đổi căn bản.
Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung cải cách mạnh mẽ trong nhiều lĩnh vực quan trọng, thiết yếu, gắn với đời sống người dân, xã hội và nền kinh tế như đất đai, nhà ở, thị trường bất động sản, quản lý, phân phối thiết bị y tế và thuốc. Đối với lĩnh vực điện và xăng dầu, Thủ tướng nhấn mạnh nếu có bước đi đúng, cải cách mạnh và thực hiện hiệu quả thì toàn bộ chi phí đầu vào sẽ giảm đáng kể, góp phần nâng cao hiệu quả, năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Thủ tướng khẳng định xăng dầu là mặt hàng chiến lược, thiết yếu, là đầu vào quan trọng của nền kinh tế, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân, kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh thế giới biến động mạnh thời gian qua, Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp về ngân sách, thuế và quản lý thị trường xăng dầu để bảo đảm nguồn cung, kiểm soát giá. Nếu không có những giải pháp này, tác động đến giá cả và ổn định kinh tế vĩ mô sẽ rất lớn.
Nhấn mạnh yêu cầu phải luôn bảo đảm cung ứng đủ xăng dầu trong mọi tình huống, Thủ tướng cho rằng đây là "mạch máu của nền kinh tế", đồng thời là bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia theo Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị. Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ hệ thống vẫn còn nhiều bất cập. Việt Nam còn phụ thuộc đáng kể vào thị trường quốc tế và diễn biến bên ngoài; quy định pháp luật, cơ chế điều hành còn những điểm chưa phù hợp, dẫn đến nguy cơ gián đoạn nguồn cung, thiếu hụt cục bộ khi thị trường biến động.
Cùng với đó, hệ thống phân phối xăng dầu chưa thực sự hợp lý. Số lượng thương nhân đầu mối nhiều nhưng không mạnh, năng lực tạo nguồn hàng còn hạn chế, trong khi nhiều khâu trung gian làm tăng chi phí đầu vào và giảm hiệu quả. Tình trạng găm hàng, đầu cơ, mua bán lòng vòng, nhập lậu và vi phạm trong các khâu cũng còn xảy ra.
Ghi nhận nỗ lực của Bộ Công Thương, các cơ quan liên quan và những đề xuất trong dự thảo sửa đổi Nghị định 83, Thủ tướng cho rằng một số vấn đề cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện, nhất là yêu cầu đổi mới thực chất hệ thống phân phối xăng dầu. Các quy định về chi phí kinh doanh, lợi nhuận và cơ chế xác định giá bán lẻ cũng cần được nghiên cứu kỹ để vừa bảo đảm quản lý nhà nước đối với mặt hàng thiết yếu, vừa tạo động lực cho doanh nghiệp hoạt động hiệu quả.
Thủ tướng yêu cầu Phó Thủ tướng Thường trực tiếp tục chỉ đạo, Bộ Công Thương khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Nghị định theo hướng khắc phục căn bản những bất cập của cơ chế hiện hành, xây dựng thị trường và hệ thống phân phối xăng dầu thông suốt, hiệu quả, ổn định, minh bạch, cạnh tranh, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Hệ thống mới phải nâng cao năng lực thích ứng, chống chịu trước tác động của thị trường thế giới, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung trong mọi tình huống.
Theo Thủ tướng, việc sửa đổi lần này phải thực chất, không chỉ thay đổi tên gọi hay hình thức tổ chức; phải cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, kiểm soát và điều tiết được giá, giảm chi phí, xác định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng chủ thể, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đồng thời, cần khắc phục triệt để các bất cập, không để xảy ra lợi ích nhóm, gian lận, trục lợi.
"Tinh thần chung, mục tiêu cuối cùng là phải xây dựng được một hệ thống ít khâu trung gian hơn, minh bạch hơn, cạnh tranh hơn, bảo đảm nguồn cung tốt hơn trong mọi tình huống. Bảo đảm các quy định sau khi ban hành phải khả thi, ổn định, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước", Thủ tướng phát biểu.
Về tổ chức hệ thống phân phối, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương thiết kế lại theo hướng cắt giảm thực chất các tầng nấc trung gian, phân định rõ chức năng giữa khâu tạo nguồn và khâu hạ nguồn, khắc phục tình trạng mua bán lòng vòng giữa các thương nhân. Trách nhiệm của từng chủ thể trong việc bảo đảm nguồn hàng đến hệ thống bán lẻ, đặc biệt khi thị trường biến động, phải được quy định rõ để không xảy ra đứt gãy, thiếu hụt cục bộ.
Đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, Thủ tướng yêu cầu rà soát các điều kiện theo hướng gắn với năng lực tạo nguồn thực tế, năng lực tài chính, cơ sở vật chất, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung. Việc quản lý cần linh hoạt hơn, không chỉ dựa vào các điều kiện đầu vào như kho, cảng, phương tiện, cửa hàng, đồng thời có quy định phù hợp với mô hình của các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước.
Trên cơ sở đánh giá kỹ tác động, Bộ Công Thương cần nghiên cứu tiêu chí phù hợp để tái cơ cấu số lượng thương nhân đầu mối, tổ chức lại thương nhân phân phối, bán lẻ, bảo đảm các thương nhân đầu mối thực sự có năng lực và chịu đầy đủ trách nhiệm về nguồn cung. Cơ chế mua bán giữa các thương nhân, tiêu chuẩn, quy trình, điều kiện, thủ tục và việc ứng dụng công nghệ để kiểm soát, kiểm tra cũng phải được rà soát.
Về cơ chế điều hành giá xăng dầu, Thủ tướng thống nhất tiếp tục đổi mới theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước, nhất là khi thị trường có biến động. Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát công thức giá, chi phí kinh doanh, lợi nhuận, việc kê khai và công bố giá, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cạnh tranh giảm giá, vừa ngăn ngừa việc lợi dụng vị trí thị trường để hình thành mức giá bất hợp lý.
Đối với nguồn cung, dự trữ và Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp Bộ Tài chính và các bộ, ngành hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguồn cung, dự trữ lưu thông và các công cụ bình ổn thị trường theo quy định pháp luật về giá, bảo đảm Nhà nước có đủ công cụ can thiệp khi thị trường biến động bất thường. Đồng thời, cần xây dựng đầy đủ quy định chuyển tiếp và lộ trình áp dụng phù hợp, không để phát sinh khoảng trống pháp lý, nhất là đối với Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, tiếp tục làm việc với doanh nghiệp, hiệp hội, lấy ý kiến nhân dân, doanh nghiệp và chuyên gia với tinh thần cầu thị, trình ban hành sớm Nghị định về kinh doanh xăng dầu, chậm nhất vào đầu tháng 10/2026.
