Thương hiệu quốc gia trở thành trụ cột cạnh tranh trong hội nhập sâu rộng

Ngày 16/4 tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Lễ khai mạc Tuần lễ Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026 và Diễn đàn Thương hiệu quốc gia với chủ đề “Thương hiệu quốc gia Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Sự kiện không chỉ là diễn đàn trao đổi chính sách và kinh nghiệm mà còn thể hiện quyết tâm nâng tầm thương hiệu Việt, hướng tới xây dựng uy tín quốc gia trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh năm 2026 được xác định là năm bản lề triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 – 2030, khi yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên năng suất, chất lượng và tính tự chủ ngày càng trở nên cấp thiết.

tuan-le-thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam-pld-1776345367.jpg
Lễ khai mạc Tuần lễ Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026. Ảnh: Nam Nguyễn.

Phát biểu khai mạc buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, trong bối cảnh mới, thương hiệu quốc gia không còn chỉ là công cụ quảng bá hay xúc tiến thương mại theo nghĩa truyền thống mà phải được xác định là tài sản chiến lược, phản ánh năng lực cạnh tranh tổng thể và uy tín của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Theo ông, xây dựng thương hiệu quốc gia trong kỷ nguyên mới không chỉ dừng lại ở hình ảnh hàng hóa “Made in Vietnam”, mà còn là quá trình tạo dựng uy tín quốc gia và sức mạnh mềm trên trường quốc tế.

Nhìn lại hơn hai thập kỷ triển khai Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam kể từ khi Chính phủ quyết định lấy ngày 20/4 hằng năm là Ngày Thương hiệu Việt Nam, chương trình đã từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và phát triển thương hiệu. 

Số lượng sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia tăng đều qua các kỳ xét chọn, cho thấy nỗ lực không ngừng của cộng đồng doanh nghiệp trong đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh. Vị thế Thương hiệu quốc gia Việt Nam cũng không ngừng được củng cố, gắn liền với hình ảnh một nền kinh tế năng động, sáng tạo và hội nhập.

thu-truong-bo-cong-thuong-nguyen-sinh-nhat-tan-pld-1776345366.jpg
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân. Ảnh: Nam Nguyễn.

Theo ông Hoàng Minh Chiến - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, sau hơn 20 năm triển khai, Chương trình Thương hiệu quốc gia đã đạt được bước tiến rõ rệt cả về quy mô và vị thế. Từ 30 doanh nghiệp tham gia vào năm 2003, đến năm 2026 đã có 190 doanh nghiệp được công nhận, phản ánh sự trưởng thành của khu vực doanh nghiệp trong nước.

Giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam cũng tăng mạnh, đạt 519,6 tỷ USD vào năm 2025, xếp thứ 32 trong số 193 nền kinh tế, tăng hơn 200 tỷ USD so với năm 2020. Cùng với đó, sức mạnh mềm quốc gia và các trụ cột kinh doanh – thương mại đều có sự cải thiện đáng kể về thứ hạng.

Thực tiễn cũng ghi nhận nhiều doanh nghiệp Việt Nam từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ thương hiệu toàn cầu, trong đó có các ngân hàng lớn lọt Top 500 thương hiệu giá trị nhất thế giới, doanh nghiệp sữa và viễn thông vươn lên vị trí cao trong khu vực. Những kết quả này cho thấy hiệu quả rõ nét của Chương trình Thương hiệu quốc gia trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp Việt.

ong-hoang-minh-chien-pld-1776345366.jpg
Ông Hoàng Minh Chiến - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại. Ảnh: Nam Nguyễn.

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch HĐQT Secoin chia sẻ kinh nghiệm xây dựng thương hiệu quốc tế với những yếu tố cốt lõi gồm chất lượng sản phẩm, tính độc đáo, tính xác thực, thiết kế và yếu tố môi trường. Theo ông, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, thiết kế đóng vai trò then chốt khi quyết định lớn đến hành vi tiêu dùng. Doanh nghiệp cần chuyển từ mô hình gia công sang chủ động thiết kế và xây dựng thương hiệu riêng, đồng thời gắn phát triển sản phẩm với các tiêu chuẩn bền vững và trách nhiệm xã hội.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng chỉ rõ các thách thức mới khi nền kinh tế toàn cầu đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và trách nhiệm xã hội. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải thoát khỏi vị thế gia công giá trị thấp để từng bước làm chủ công nghệ, sáng tạo và thương hiệu. Theo đó, thương hiệu quốc gia trong giai đoạn tới cần được xây dựng trên nền tảng chất lượng, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững và bản sắc văn hóa, phù hợp với hệ thống tiêu chí mới của chương trình.

Để nâng cao hiệu quả xây dựng thương hiệu quốc gia, Bộ Công Thương xác định cần đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, coi đây là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần chủ động ứng dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản trị và sản xuất, đồng thời tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường. 

Song song với đó là xây dựng chiến lược phát triển thị trường quốc tế một cách bài bản, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, bảo vệ tài sản trí tuệ và đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới. Việc phát huy giá trị văn hóa nội sinh cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp tạo nên sự khác biệt bền vững cho sản phẩm, dịch vụ Việt Nam.

thuong-hieu-quoc-gia-viet-nam-pld-1776345367.jpg
Tọa đàm “Nội dung cơ bản và định hướng xây dựng Chiến lược Thương hiệu quốc gia Việt Nam: Trọng tâm và cơ chế triển khai” tổ chức trong khuôn khổ sự kiện. Ảnh: Nam Nguyễn.

Một điểm nhấn của giai đoạn mới là sự ra đời của Chương trình “Vươn ra thị trường quốc tế” giai đoạn 2026 – 2030 theo Quyết định 626/QĐ-TTg, với tư duy chuyển từ hỗ trợ sang đồng hành và chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp. Chương trình đặt mục tiêu đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp, hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp xây dựng kế hoạch quốc tế hóa, đồng thời thúc đẩy 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trên cơ sở đó, các chuyên gia đề xuất xây dựng Chiến lược Thương hiệu quốc gia Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2045 với lộ trình ba giai đoạn rõ ràng. Giai đoạn 2026 – 2030 tập trung hoàn thiện nền tảng, nâng cao chất lượng tiêu chí và thúc đẩy số hóa hoạt động xúc tiến thương mại, hướng tới mục tiêu có 1.000 sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia. 

Giai đoạn 2030 – 2035 hướng đến hình thành đội ngũ doanh nghiệp có thương hiệu mạnh ở tầm khu vực và quốc tế, phấn đấu có từ 5 - 10 thương hiệu lọt Top 500 thế giới. Tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu xây dựng hình ảnh Việt Nam là nền kinh tế hiện đại, sáng tạo và có trách nhiệm, nơi sản phẩm không chỉ xuất khẩu hàng hóa mà còn lan tỏa giá trị, tư duy thiết kế và chuẩn mực phát triển bền vững.

Hoàng Anh