Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Đào Xuân Hưng - Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: “Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa quản trị, mà còn mở rộng không gian phát triển thông qua thương mại điện tử, kết nối thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; đồng thời hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế”.
Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, cùng với yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo, hội thảo khẳng định chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hai quá trình song hành. “Chuyển đổi kép” không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là động lực cốt lõi giúp doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, nâng cao năng lực thích ứng và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Các tham luận tại Hội thảo tập trung phân tích những thách thức lớn đối với doanh nghiệp trong bối cảnh mới như biến đổi khí hậu, áp lực giảm phát thải, các tiêu chuẩn xanh và tiêu chí ESG trong thương mại quốc tế, cũng như yêu cầu ngày càng cao về minh bạch chuỗi cung ứng. Nhiều ý kiến cho rằng chuyển đổi số không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là công cụ quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, thông qua tối ưu hóa quản trị tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Ở góc độ chuyên môn, PGS.TS Phạm Anh Tuấn - Viện trưởng Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch nhận định, ngành nông nghiệp Việt Nam đang chịu áp lực kép từ biến đổi khí hậu và yêu cầu thị trường, đòi hỏi một cách tiếp cận mang tính hệ thống. Theo ông, công nghệ số không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn là công cụ kiểm soát toàn bộ quá trình sản xuất, bảo quản và chế biến, góp phần giảm phát thải và nâng cao giá trị sản phẩm.
Thực tế cho thấy, quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp đang từng bước chuyển từ “sản xuất theo kinh nghiệm” sang “quản trị chính xác”, với việc ứng dụng các công nghệ như Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), thiết bị bay không người lái (drone) và công nghệ chuỗi khối (blockchain). Những ứng dụng này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất mà còn nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều rào cản trong quá trình triển khai, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, như hạn chế về vốn đầu tư, công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực quản trị. Việc ứng dụng công nghệ số hiện vẫn chưa đồng bộ, chủ yếu dừng ở các khâu đơn giản.
Từ thực tiễn đó, nhiều ý kiến đề xuất cần hoàn thiện khung chính sách tích hợp giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, phát triển hệ sinh thái tài chính xanh với các công cụ như tín dụng xanh, trái phiếu xanh và thị trường carbon. Đồng thời, cần đầu tư đồng bộ hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.
Chia sẻ tại Hội thảo, TS. Mạc Quốc Anh - Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho rằng, để thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, cần có các chính sách hỗ trợ thiết thực, đặc biệt là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ tín dụng, đào tạo đến chuyển giao công nghệ, qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Văn Long - Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cũng nhấn mạnh, chuyển đổi số gắn với sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn là yêu cầu cấp thiết, mang tính chiến lược lâu dài, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe.
Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn là không gian đối thoại đa chiều giữa cơ quan quản lý, giới khoa học và doanh nghiệp, góp phần làm rõ vai trò, định hướng và giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh. Những kiến nghị tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện cơ chế, chính sách và thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh phát triển mới, chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh được xác định là con đường tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị sản phẩm và hướng tới phát triển bền vững. Với sự đồng hành của Nhà nước, sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng khoa học, quá trình chuyển đổi này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ, góp phần đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững trong kỷ nguyên số.
