Sự kiện quy tụ hơn 150 đại biểu là các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý, nhà khoa học, đại diện tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, khu vực tư nhân và các cơ quan ngoại giao, cùng thảo luận những giải pháp thúc đẩy phát triển chăn nuôi bền vững trong bối cảnh mới.
Hội nghị diễn ra có một ý nghĩa quan trọng đối với khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Bởi vì đây là một khu vực chiếm gần 60% dân số thế giới và khoảng 44% tổng đàn vật nuôi toàn cầu, với nhu cầu đối với thực phẩm có nguồn gốc từ động vật tiếp tục tăng nhanh do tăng trưởng dân số, đô thị hóa và thu nhập ngày càng cải thiện.
Đồng thời, các hệ thống chăn nuôi trong khu vực vừa góp phần gây ra vừa chịu tác động của biến đổi khí hậu, suy thoái môi trường, các mối đe dọa từ bệnh lây truyền giữa động vật và con người, cũng như các bệnh động vật xuyên biên giới, cùng với kỳ vọng ngày càng tăng về nguồn thực phẩm an toàn và được sản xuất bền vững.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, tại châu Á - Thái Bình Dương, chăn nuôi đóng góp 18 - 30% GDP nông nghiệp ở nhiều quốc gia, nhưng cũng đang chịu sức ép lớn từ khí hậu, môi trường, thay đổi nhu cầu tiêu dùng cũng như áp lực về đất đai, nước và tài nguyên.
Ông nhấn mạnh cách thức sản xuất, quản lý và phát triển ngành chăn nuôi trong những thập kỷ tới sẽ góp phần quyết định mức độ thành công của quá trình chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm toàn cầu.
Từ thực tiễn Việt Nam, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết chăn nuôi hiện là một trong những trụ cột của ngành nông nghiệp, đóng góp khoảng 27% giá trị sản xuất toàn ngành và tạo sinh kế cho hàng triệu hộ nông dân. Những năm gần đây, ngành đã chuyển dịch mạnh từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển theo chuỗi giá trị.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nêu 03 định hướng chiến lược cho giai đoạn tới. Thứ nhất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực trung tâm của phát triển chăn nuôi, thông qua phát triển giống năng suất cao, dinh dưỡng chính xác, ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ số và các hệ thống quản lý thông minh.
Thứ hai, phát triển chăn nuôi phải gắn chặt với tăng cường an toàn sinh học và cách tiếp cận “Một sức khỏe” (One Health), trong đó hệ thống thú y hiện đại và giám sát dịch bệnh là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe con người, vật nuôi và hệ sinh thái.
Thứ ba, chăn nuôi cần trở thành một phần của giải pháp khí hậu, thông qua các mô hình chăn nuôi xanh, kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời cải thiện sinh kế cho người dân.
Trong thông điệp gửi tới Hội nghị, ông Alue Dohong - Phó Giám đốc Văn phòng FAO Khu vực châu Á – Thái Bình Dương nhấn mạnh, sự cần thiết phải chuyển đổi các hệ thống chăn nuôi để đóng góp vào các hệ thống thực phẩm lành mạnh và bền vững hơn.
“Các hệ thống chăn nuôi đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm khả năng tiếp cận các chế độ ăn giàu dinh dưỡng và giá cả phải chăng tại châu Á – Thái Bình Dương. Chuyển đổi ngành là điều thiết yếu để tăng cường an ninh lương thực, đồng thời bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng” - ông Alue Dohong cho biết.
Các nhà nghiên cứu cho rằng những giải pháp cần thiết đã tồn tại. Các thực hành chăn nuôi thông minh thích ứng với khí hậu, hệ thống thú y và quản lý sức khỏe vật nuôi được cải thiện, quản lý thức ăn chăn nuôi hiệu quả hơn và các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm chặt chẽ hơn có thể giúp giảm đáng kể tác động môi trường đồng thời nâng cao năng suất.
Tuy nhiên, việc nhân rộng các giải pháp này vẫn là một thách thức lớn, thường do chính sách còn phân tán, sự phối hợp giữa các quốc gia còn hạn chế và khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học, đầu tư và triển khai thực tế.
Bà Siboniso Moyo - Phó Tổng Giám đốc Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Quốc tế (ILRI) cho biết, một trong những mục đích của hội nghị nhằm thu hẹp những khoảng cách đó. “Khoa học và đổi mới sáng tạo là chìa khóa để chuyển đổi các hệ thống chăn nuôi. Các nghiên cứu về sức khỏe động vật, chăn nuôi thích ứng với biến đổi khí hậu và cách tiếp cận Một Sức khỏe có thể giúp các quốc gia nâng cao năng suất đồng thời quản lý tốt hơn các nguy cơ dịch bệnh và áp lực môi trường” - bà Siboniso Moyo khẳng định.
Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận những ưu tiên chính như an ninh lương thực và dinh dưỡng, sinh kế nông thôn, sức khỏe vật nuôi, cách tiếp cận “Một sức khỏe” và các mô hình chăn nuôi thích ứng biến đổi khí hậu. Sự kiện cũng tạo nền tảng để các quốc gia chia sẻ kinh nghiệm, xác định mô hình hiệu quả và thúc đẩy hợp tác khu vực trong thời gian tới.
Ở góc độ hợp tác quốc tế, ông François Roger - Giám đốc Khu vực Đông Nam Á của CIRAD nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác khoa học trong việc hỗ trợ các quốc gia giải quyết các thách thức phức tạp.
“Đối với hàng triệu nông dân trong khu vực, chăn nuôi là trụ cột của sinh kế. Các quan hệ đối tác nghiên cứu giúp phát triển những giải pháp phù hợp với các hệ thống canh tác đa dạng, đồng thời bảo đảm quá trình chuyển đổi ngành chăn nuôi đóng góp vào phát triển bao trùm và bền vững” - ông François Roger cho hay.
Kết thúc Hội nghị, các bên dự kiến sẽ xây dựng các khuyến nghị cho lộ trình chuyển đổi bền vững ngành chăn nuôi tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm các ưu tiên về chính sách, nghiên cứu và đầu tư. Những định hướng này được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy các nỗ lực hợp tác trong tương lai, đồng thời đóng góp vào quá trình chuyển đổi toàn diện hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng bền vững trên phạm vi toàn cầu.
