Giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong chuyển đổi xanh ngành nông nghiệp

Sáng 4/6 tại Hà Nội, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội (HHT) phối hợp với Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) tổ chức Hội thảo và Triển lãm công nghệ Nông nghiệp Xanh với sự tham dự của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, NGƯT.TS. Phạm Xuân Khánh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho rằng, thế giới đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ của hai xu thế mang tính thời đại là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Theo ông, đây không chỉ là động lực tăng trưởng mới mà còn là điều kiện để các quốc gia, doanh nghiệp thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững.

“Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên mà hai làn sóng mang tính thời đại – chuyển đổi số và chuyển đổi xanh – không còn là sự lựa chọn xa xôi mà đã trở thành quy luật sinh tồn và phát triển chủ đạo trên phạm vi toàn cầu”, ông Khánh nhấn mạnh.

ngutts-pham-xuan-khanh-pld-1780562701.jpg
NGƯT.TS. Phạm Xuân Khánh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội.

Ông cho biết, tại Hội nghị COP26, Việt Nam đã cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Để hiện thực hóa cam kết này, Chính phủ đã ban hành nhiều chiến lược, chương trình hành động và chính sách nhằm thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kiểm soát ô nhiễm và chuyển đổi số trên phạm vi cả nước.

Theo lãnh đạo HHT, giáo dục nghề nghiệp đóng vai trò then chốt trong tiến trình chuyển đổi kép khi vừa đáp ứng nhu cầu nhân lực hiện tại, vừa chuẩn bị đội ngũ lao động có đủ năng lực làm việc trong nền kinh tế xanh tương lai. Nhận thức rõ sứ mệnh đó, những năm qua nhà trường đã đẩy mạnh đổi mới chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất, tăng cường nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Sinh viên ngành Công nghệ thông tin của trường đã tham gia nhiều dự án chuyển đổi số phục vụ cộng đồng, hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã xây dựng nền tảng số, hệ thống quản lý dữ liệu và các giải pháp công nghệ. Hơn 700 học viên cùng 43 giảng viên đã tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng liên quan đến chuyển đổi số và công nghệ xanh.

Đáng chú ý, HHT là cơ sở giáo dục nghề nghiệp đầu tiên thành lập Trung tâm Chuyển đổi xanh ESG Agritech và xây dựng đề án Trường ESG - Net Zero giai đoạn 2026 - 2030. Trung tâm không chỉ là nơi nghiên cứu, trình diễn các mô hình nông nghiệp tuần hoàn và năng lượng tái tạo mà còn hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng hệ thống báo cáo phát thải khí nhà kính, kiểm kê carbon và tư vấn triển khai ESG.

Nhà trường hiện đặt mục tiêu giảm 50% lượng phát thải vào năm 2028 và đạt trung hòa carbon vào năm 2030. “Chúng tôi kỳ vọng các cơ quan hữu quan sẽ nghiên cứu ban hành bộ tiêu chí ESG dành riêng cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để nhân rộng mô hình trường học phát thải thấp trên toàn quốc. Hy vọng hội thảo lần này sẽ chạm đến nhận thức và chuyển hóa thành hành động xanh của mọi người”, NGƯT.TS. Phạm Xuân Khánh chia sẻ.

nong-nghiep-xanh-pld-1780562704.jpg
Quang cảnh hội thảo.

Hội thảo và Triển lãm công nghệ Nông nghiệp Xanh được tổ chức nhằm lan tỏa nhận thức về nông nghiệp xanh, ESG, Net Zero và tín chỉ carbon; đồng thời tạo diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong ngành nông nghiệp.

Tham luận tại hội thảo, ông Đặng Huy Đông - Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) nhận định, chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp trong bối cảnh các tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng được siết chặt trên phạm vi toàn cầu. “Doanh nghiệp có thể lựa chọn mức độ chuyển đổi số khác nhau, nhưng chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu. Nếu không đáp ứng được các tiêu chuẩn xanh, doanh nghiệp có nguy cơ bị loại khỏi thị trường và chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Đông nhấn mạnh.

Theo ông Đông, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh hiện được xem là quá trình “chuyển đổi kép”, trong đó hai lĩnh vực bổ trợ lẫn nhau để tạo ra các giá trị kinh tế mới. Chuyển đổi số giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản trị và dữ liệu, trong khi chuyển đổi xanh góp phần giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

ong-dang-huy-dong-pld-1780562701.jpg
Ông Đặng Huy Đông - Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA).

Lãnh đạo VGA cho rằng, việc thực hiện chuyển đổi xanh cần được lượng hóa bằng những chỉ số cụ thể về giảm phát thải khí nhà kính. Doanh nghiệp phải xác định rõ từng công đoạn sản xuất đã cắt giảm được bao nhiêu phát thải, chứng minh hiệu quả của các giải pháp công nghệ, cải tiến quy trình và ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu thay thế thiết bị tiêu tốn năng lượng bằng công nghệ tiết kiệm điện, sử dụng năng lượng tái tạo, ứng dụng nền tảng số trong quản trị và triển khai các mô hình tuần hoàn nhằm giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh doanh và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của hội thảo là việc xây dựng hệ sinh thái công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh trong nông nghiệp. Các chuyên gia cho rằng quá trình này chỉ có thể thành công khi được hỗ trợ bởi hệ thống công nghệ đồng bộ, từ sản xuất, quản trị dữ liệu đến đo lường và xác thực kết quả giảm phát thải.

Tại sự kiện, các đại biểu được giới thiệu hệ sinh thái gồm 22 giải pháp công nghệ phục vụ nông nghiệp xanh, bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất. Các giải pháp bao gồm mô hình hợp tác xã số, hợp tác xã carbon, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống thông tin địa lý (GIS), nông nghiệp chính xác, nền tảng quản trị dữ liệu, hệ thống đo lường - báo cáo - thẩm định phát thải (dMRV) và các tiêu chuẩn ESG.

Theo các chuyên gia, việc ứng dụng công nghệ không chỉ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng nông sản mà còn tạo cơ sở khoa học để xác định lượng phát thải carbon được cắt giảm, từ đó mở ra cơ hội tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.

esg-pld-1780562703.jpg
Các đại biểu tham dự hội thảo.

Trong khuôn khổ chương trình còn diễn ra Diễn đàn đối thoại “Ba Nhà” với ba tiểu ban chuyên đề theo các trụ cột ESG. Tiểu ban Môi trường tập trung thảo luận về công nghệ giảm phát thải, MRV, AI, IoT, drone và kinh tế tuần hoàn. Tiểu ban Xã hội bàn về phát triển nguồn nhân lực xanh, mô hình hợp tác xã số và hợp tác xã carbon nhằm nâng cao sinh kế cho nông dân. Tiểu ban Quản trị tập trung tháo gỡ các rào cản liên quan đến xuất khẩu, hạch toán khí nhà kính, đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA) và kết nối doanh nghiệp với các quỹ tài chính khí hậu.

Song song với hội thảo, Triển lãm Công nghệ Xanh với gần 20 gian hàng đã giới thiệu nhiều mô hình nông nghiệp tuần hoàn, sản xuất vi sinh, nông nghiệp chính xác ứng dụng drone, IoT, AI, các giải pháp đo lường và thẩm định carbon kỹ thuật số cùng nhiều sản phẩm nông nghiệp hữu cơ, thân thiện với môi trường.

Các chuyên gia nhận định, với quyết tâm của Chính phủ, sự chủ động của doanh nghiệp và sự đồng hành của giới khoa học, Việt Nam có nhiều cơ hội xây dựng nền nông nghiệp xanh, phát thải thấp và có năng lực cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế. Hội thảo không chỉ góp phần lan tỏa nhận thức về chuyển đổi xanh mà còn mở ra cơ hội kết nối, hợp tác giữa các bên liên quan, thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của ngành nông nghiệp trong giai đoạn mới.

Hoàng Anh